Humanistische Canon informeert en inspireert

Op Wereldhumanismedag 21 juni is de Humanistische Canon gelanceerd. In 35 'vensters' beschrijft de canon de geschiedenis én de actualiteit van het humanisme. Daarnaast wil de canon inspireren door het grotere verhaal van de ontwikkeling van het humanisme te vertellen. De canon is een initiatief van het Humanistisch Verbond en het Humanistisch Archief.

Esther Wit is programma-medewerker maatschappelijke discussie bij het Humanistisch Verbond. Samen met Bert Gasenbeek, directeur van het Humanistisch Archief, en historicus en humanist Jo Nabuurs is zij verantwoordelijk voor de bouw en de verdere ontwikkeling van de canon.  Wit: 'Informatie over het humanisme, over belangrijke thema's en personen is wel beschikbaar, maar vanuit uiteenlopende visies, bedoelingen en op verschillende plaatsen en niveaus. Nu is de informatie toegankelijk en samenhangend te vinden op één plek op het internet. We hebben geprobeerd zowel de hoofdlijnen en overeenkomsten als de breuken en interne verschillen te laten zien'.

35 Vensters

De Humanistische Canon geeft de belangrijkste elementen en ontwikkelingen binnen het humanisme weer in 35 vensters. De historische lijn van het humanisme in Europa loopt vanaf de Oudheid tot de Renaissance, van de Wetenschappelijke Revolutie en de Verlichting tot aan het Weimar humanisme. En, in de laatste eeuw, van het existentialisme tot de hedendaagse georganiseerde levensbeschouwing die het humanisme geworden is vandaag de dag. 
De vensters van de canon behandelen onderwerpen als paideia (vorming en ontwikkeling), bijbels humanisme, Verlichting en Auschwitz, levenskunst en het humanisme nu. Per venster worden ongeveer drie werken (boek, film, persoon, theaterstuk) besproken. Een aantal werken wordt de komende tijd geschreven.

Daarmee voorziet de canon in een behoefte aan meer overzichtelijke informatie over de geschiedenis van het humanisme. Uit onderzoek blijkt dat elf procent van de Nederlanders sympathiek staat tegenover het humanisme en zegt daar daar meer over te willen weten.

Inspiratie

Naast het bieden van een samenhangend overzicht wil de canon ook inspireren. 'Het helpt mensen die op zoek zijn naar inspiratie met het grote verhaal van ontstaan en ontwikkeling van het humanisme', denkt Wit.

Drie hoofdlijnen

In de Canon zijn drie hoofdlijnen van het humanisme te herkennen. Het humanisme kan zich geen van deze drie hoofdlijnen toe-eigenen. Wel kenmerkend is de combinatie van deze drie onderdelen.

1) Humanisme als open, persoonlijke levensbeschouwing, die kritisch staat ten opzichte van religieuze autoriteiten en dogmatische manieren van denken. Deze houding werd versterkt door de moderne wetenschap en is nog steeds essentieel voor humanisten: humanisme als niet-godsdienstige levensbeschouwing op basis van menselijke vermogens.

2) Het moreel-politieke streven naar sociale rechtvaardigheid, verzet tegen fascistische en intolerante krachten, tegen militair geweld en het pleidooi voor dialoog. Het erkennen en handhaven van mensenrechten berust op het (humanistische) idee van de waardigheid van ieder individu. Ook nu vormt dit morele streven een fundamenteel onderdeel van het georganiseerde humanisme.

3) Het ideaal van ontwikkeling, ontplooiing en vorming van de individuele mens. Onderdeel daarvan is het leren waarderen van kunst en schoonheid. Deze traditie begon in de oudheid (paideia), keerde terug in de Weimar periode en is nu herkenbaar in aandacht voor levenskunst en burgerschapsvorming.

Work in progress

De canon is een work in progress. De komende tijd worden bij elk venster bijpassende individuele werken van denkers uitgewerkt. De bedoeling is dat geïnteresseerden kennis en inspiratie kunnen opdoen. Iedereen die aan- of opmerkingen heeft, wordt uitgenodigd te reageren op de website.

De Humanistische Canon is een samenwerkingproject tussen het Humanistisch Verbond en het Humanistisch Archief. De vensters zijn geschreven door auteurs van onder meer de Universiteit voor Humanistiek, de Vrije Gedachte, Center for Inquiry en door Socrateshoogleraren en medewerkers van overige Universiteiten. De redactie van de Humanistische Canon bestaat uit Jo Nabuurs (auteur en verbonden aan De Vrije gedachte), Bert Gasenbeek (directeur Humanistisch Archief) en Esther Wit (medewerker Humanistisch Verbond).

Meer informatie?

Lees ook het persbericht dat vandaag naar aanleiding van de lancering van de Humanistische Canon is verschenen.
Bron: Artikel op human.nl

Gepubliceerd:22-06-2009