HVO wordt op ongeveer 40 procent van de openbare basisscholen in Nederland gegeven. Het bespreken van kleine of grote persoonlijke dilemma's is een belangrijk aandachtspunt bij HVO-lessen. Gesprekken over morele vraagstukken stellen kinderen in staat waarden en normen te ontwikkelen.
Een voorbeeld van een moreel dilemma waarmee leerlingen te maken krijgen: De pen van de meester is gestolen. Jij hebt gezien dat je beste vriend dat heeft gedaan. De meester vraagt aan de klas of iemand er iets van weet. Wat doe je, klik je of lieg je tegen de meester?
De landelijke overheid financiert vanaf het schooljaar 2009 / 2010 leerkrachten humanistisch vormingsonderwijs (HVO) op openbare basisscholen. Het beloningsniveau van deze leraren wordt gelijkwaardig aan dat van de reguliere groepsleerkrachten.
Juist in het jaar dat het HVO veertig jaar bestaat is dat een belangrijke mijlpaal.
'Dit zal de kwaliteit van het vak verhogen,' denkt HVO-projectleider Jan Beijer.
'Doordat de overheid nu tien miljoen euro beschikbaar stelt voor godsdienstig vormingsonderwijs (GVO) en HVO kunnen de leraren eindelijk fatsoenlijk betaald worden. Daarmee kan de kwaliteit en de professionaliteit van het vak verder toenemen', vertelt Beijer. Hij is projectleider van de Landelijke Vereniging HVO.
HVO voerde samen met GVO een jarenlang strijd voor een goede rijksfinanciering. Met succes, want in december 2008 ging de Tweede Kamer akkoord met de landelijke financiering.
Tot en met 2008 waren HVO- en GVO-leerkrachten niet in dienst van de school en ontvingen ze geen regulier salaris van de overheid. Ze waren afhankelijk van gemeentelijke subsidies. De gemeenten waren hier niet toe verplicht. De subsidies namen daarom al jaren af. In de Wet op het Primair Onderwijs is echter geregeld dat het openbaar onderwijs wordt gegeven met eerbiediging van ieders godsdienst of levensovertuiging. Tevens hebben ouders het recht voor hun kinderen wekelijkse lessen godsdienstig of humanistisch vormingsonderwijs te vragen op openbare basisscholen. Deze lessen dragen bij aan de vorming van moreel besef en de identiteit van kinderen. Ouders kunnen kiezen vanuit welke levensbeschouwelijke invalshoek dat gebeurt.
De tien miljoen euro van de overheid betekende voor HVO het begin van een periode waarin veel werk verzet moest worden. Een verandering van de organisatiestructuur was nodig. Jan Beijer legt hoe de organisatie er nu uit komt te zien.
'De Stichting HVO is het opleidingsinstituut van het HVO, dat blijft zo. Daarnaast is er de Landelijke Vereniging HVO. Deze hield zich bezig met de afstemming van vraag en aanbod tussen scholen en leerkrachten en zorg voor de gemeentelijke subsidies. Dat wordt in de nieuwe situatie overgenomen door de opgerichte stichting HVO Primair. Deze zal als werkgever voor de HVO-leraren gaan fungeren. HVO en GVO samen laten zich facilitair ondersteunen door de ook nieuw opgerichte stichting Dienstencentrum GVO en HVO.'
Hoewel Beijer blij is met de overheidsbijdrage, hoopt hij dat de tien miljoen euro geen strikte budgetgrens wordt. 'We zien dat de vraag naar uren voor HVO-lessen stijgt. Als de kwaliteit van de opleiding (komend schooljaar resulterend in een erkenning als hbo-opleiding) en de bij- en nascholing verder versterkt is, zal de status van het vak groter worden. Op veel scholen wordt nu nog geen HVO gegeven. Daarom is een toekomstwens dat er geen strikte grens aan de budgettering wordt gesteld, zodat we als HVO en GVO aan de werkelijke vraag kunnen gaan voldoen.'
In 2009 is het 40 jaar geleden dat HVO voor het eerst werd verzorgd op een openbare basisschool. 40 jaar waarin bewust en verantwoord leren (samen) leven vanuit een persoonlijke levenshouding het doel is van HVO en levensbeschouwing. In de afgelopen 25 jaar zijn diverse inzichten bekend geworden over de rol die kunst kan spelen om het onderwijs te verrijken. Op 21 september wordt daar tijdens de studiedag 'Zin in kunst: over KunstZinnige Vorming in humanistisch perspectief' bij stilgestaan. De studiedag biedt kennis over de theorie, workshops om kunst in je eigen lessen in te zetten en veel inspiratie om de gebaande paden te verlaten en verwondering toe te laten. Lees verder
Datum: 21 september 2009
Tijd: 10.00 - 17.15 uur
Locatie: APS, Zwarte Woud 2, Utrecht
Lees ons webdossier, maar kijk vooral eens op human.nl naar de filmpjes van kinderen die HVO krijgen in de serie Een klas apart.
Gepubliceerd:22-07-2009