europese Samenwerking leerzaam en inspirerend

Humanisten werken op allerlei gebied samen in Europa. Nederlandse humanisten zouden daar wat vaker een bijdrage aan moeten leveren, vindt Tryntjse de Groot. Zij geeft zelf het goede voorbeeld. Eind juni nam ze deel aan verschillende Europese congressen in Berlijn. Dat was nuttig en leerzaam. 'Je kunt van elkaar leren en elkaar inspireren.'

De Groot nam in Berlijn als bestuurslid van European Humanist Federation (EHF) en European Humanist Professionals (EHP) deel aan verschillende congressen van deze organisaties. Daarnaast is zij binnen HVO verantwoordelijk voor de internationale contacten. Hierdoor is een intensief contact tussen HVO en Humanistische lebenskunde in Duitsland tot stand gekomen.

Wat is de waarde van internationale uitwisseling?

We leren van elkaar en proberen elkaar te inspireren. Het is heel motiverend om andere professionals ongeveer hetzelfde te zien doen. Soms ook heel anders natuurlijk, omdat elk land weer zijn specifieke accenten en eigen geschiedenis heeft. Eén van de leukste dingen is dat je veel mensen spreekt en contacten legt. Zo heb ik in Berlijn contact gelegd met vertegenwoordigers van de werkgemeenschap van de moraal uit Vlaanderen. We gaan onderzoeken of we een gemeenschappelijke website kunnen opzetten. Op de site kunnen leraren lesmateriaal vinden en daar hun voordeel mee doen in hun lessen HVO en 'Niet Confessionele Zedenleer', zoals  HVO in België heet.

Wat vind je van de internationale oriëntatie van humanisten in Nederland?

Ik vind dat de georganiseerde humanisten in Nederland niet zoveel aandacht hebben voor wat er elders in de wereld gebeurt. Er zijn op internationale congressen Nederlanders die af en toe van zich laten horen, maar het is mondjesmaat. Binnen het netwerk van EHP is er wel interesse bij de professionele werkers in Nederland. Er zijn dan ook uitwisselingen binnen het onderwijs, het geestelijk werk en de uitvaartbegeleiding. Of er aan deel genomen wordt door Nederlanders hangt vaak af van individuen. Op bestuurlijk niveau zou de interesse van Nederland wel groter kunnen. Neem de slechte situatie van homo's in Litouwen momenteel. Ik weet dat de sociale acceptatie van homoseksualiteit een speerpunt is van het Humanistisch Verbond (HV). Je zou dan bijvoorbeeld plannen van aanpak kunnen uitwisselen. Gelukkig hebben de humanistische organisaties in Noorwegen en Zweden zich een beetje om de Baltische staten bekommerd. Zij houden eens in de paar jaar een speciaal congres om elkaar te ontmoeten en ze agenderen dan gezamenlijke thema's. Samenwerking met de EHF is gegarandeerd doordat het HV altijd iemand in het bestuur heeft die Nederlandse ideeën over humanisme vertolkt. De EHF houdt zich vooral bezig met lobbywerk binnen de EU en dat is hard nodig. Want het humanistisch geluid wordt anders wel heel erg zachtjes in Europa.

Wat is je het meeste bijgebleven in Berlijn?

Dat was de lezing van prof. Bauer over neurobiologie. Bauer stelde dat er in de hersenen een verschil is tussen jongens en meisjes. Uit hersenonderzoek blijkt dat jongens door andere dingen gemotiveerd raken dan meisjes. We moeten dus misschien in ons onderwijsaanbod meer rekening gaan houden met het feit dat jongens meer gericht zijn op beweging en competitie en meisjes meer op empathie en overleg. Bij HVO en ook bij humanistische Lebenskunde is het merendeel van de leraren vrouw. Welke invloed heeft dat op het onderwijs dat je aanbiedt? Bovendien gaf Bauer aan dat leerlingen niet zozeer vanuit zichzelf gemotiveerd raken maar dat ze vooral gemotiveerd raken doordat ze succeservaringen hebben. Dus is het belangrijk om leerlingen succeservaringen aan te bieden. Verder constateerde hij dat vooral jongens ook moet leren om empathisch te zijn en meisjes meer moeten leren om de leiding te nemen in bepaalde situaties. Het is misschien goed om alert te zijn op dit soort bevindingen in het hersenonderzoek.

Hoe vond je het congres over gender en humanisme?

Dit congres was mede door EHP georganiseerd. Eén van de inleiders had onderzocht hoe het met de verdeling van mannen en vrouwen is gesteld in verschillende functies binnen humanistische organisaties. Vooral bestuursfuncties zijn onder de loep genomen. Zo bleek dat bij de EHF van de 13 bestuursleden er maar 3 vrouw zijn. Er werd vastgesteld dat HUMAN de meeste aandacht besteedt aan gender-onderwerpen. Een andere conclusie was dat we te veel uitgaan van vastgestelde identiteiten. En dat het voor mensen die van de norm afwijken nog steeds moeilijk is om hun leven zelf vorm te geven. Er is afgesproken binnen de beroepsvelden van de humanistische beweging (onderwijs, geestelijk werk en ceremoniële dienstverlening) verder te onderzoeken wat we met deze eerste aanzetten over gender en humanisme kunnen doen.

Ook Kathalijne Buitenweg gaf een lezing, toch?

Ja, zij heeft als europarlementariër een inleiding gegeven over discriminatie binnen de EU en wat zij daar aan gedaan heeft. Een belangrijk punt is de discriminatie van homo's in de landen van de EU. Vooral in landen met een sterke katholieke traditie. Zij strijdt daar vanuit haar functie veel tegen. Op dit moment is de situatie in Litouwen voor homo' s zeer moeilijk. Misschien kunnen we als EHF iets doen om de humanistische organisaties in Litouwen te ondersteunen Maar ook op andere punten is er sprake van discriminatie: in sommige landen worden niet-gelovigen niet gelijk behandeld. Zo zijn er veel meer voorzieningen voor religieuze organisaties dan voor organisaties die humanistische diensten aanbieden.

Meer informatie?

Meer informatie en verslagen kunt u vinden op de website van EHP en EHF

Meer kijken, lezen en luisteren

Lees ons dossier humanisme wereldwijd.

Gepubliceerd:31-07-2009