Misstanden in detentiecentra voor illegale vreemdelingen

Humanistische raadslieden rapporteren al langer over misstanden in detentiecentra voor illegale vreemdelingen. 'De mensen zitten in een soort snelkookpan. Het gevoel van paniek blijft bij hen in golven terugkomen', vertelt Paulien Boogaard, programmamedewerker Maatschappelijke Discussie bij het Humanistisch Verbond in een interview in de Staatscourant van vrijdag 27 juni.

Volgens Boogaard is de situatie in de centra inhumaan. 'Illegalen worden vastgezet in instellingen die gericht zijn op opsluiting van criminelen. Vaak zijn ze slechter af dan andere, 'gewone' gedetineerden.
Immers, ze weten nooit hoe lang ze vast komen te zitten, ze verblijven met meerdere personen in één cel, mogen niet werken (verdienen dus niets) en kunnen ook geen gebruik maken van de reguliere verlofregelingen. Dat betekent dat als een familielid overlijdt, de illegale vreemdeling niet naar de begrafenis kan gaan.'

De gevolgen van deze opsluiting zijn schrijnend vertelt Boogaard in het interview.
'Het raakt hen intens in hun gevoel van waardigheid. Er is vaak sprake van verminderde fysieke gezondheid in combinatie met psychische problematiek', weet Boogaard. Er wordt overigens door het beleid van staatsecretaris Albayrak wel zorgvuldiger gelet op naleving van het detentieregime, maar humaan is het nog niet te noemen.

Alternatieven

De programmamedewerker vindt dat illegalen niet in een cel horen. Er moet nagedacht worden over alternatieven. 'Het ideaal is voormalig detentiecentrum 'Noorderzand', waar een menselijk regime heerste. Dat was een halfopen inrichting, waarin de mensen zich overdag vrij over het terrein konden begeven, waar er gewerkt kon worden en waar er creatieve ruimten waren. Daarnaast werden vrijwilligers betrokken bij de opvang en begeleiding. Dit vehoogde de menselijkheid.'

De menselijke maat is in de huidige detentiecentra geheel verdwenen. Mede doordat er ook geen begeleiding meer is. Hulpverleningsorganisaties zijn niet meer welkom.
'Het Humanistisch Verbond is er niet tegen dat er mensen worden uitgezet, maar bereid de mensen daar ook mentaal op voor. Het is niet niets om uitgezet te worden', vindt Boogaard.

Ze besluit het interview met een oproep aan de politiek. 'De overheid pakt deze mensen op. Ik vind dat je als beschaafde natie illegalen dezelfde rechten moet geven als alle andere mensen' .

Achtergrond van vreemdelingdetentie

In Nederland verblijven ongeveer 1800 mensen in de vreemdelingenbewaring. Het gaat om uitgeprocedeerde asielzoekers en mensen die hun status hebben verloren of die om andere redenen – bijvoorbeeld omdat ze slachtoffer zijn van mensenhandel – geen geldige papieren hebben. Vreemdelingendetentie is een bestuurlijke maatregel om mensen beschikbaar te houden voor de uitzettingsprocedure en het daaraan voorafgaande onderzoek. Maar in de praktijk krijgt de detentie van illegale vreemdelingen steeds vaker een strafkarakter.

Petitie tegen 'return directive'

Het Humanistisch Verbond vroeg eerder dit jaar al aandacht voor de Europese ontwikkelingen in het vreemdelingenbeleid en ondertekende een petitie tegen de invoering van de 'return directive'.
In deze omstreden ‘return directive’ wordt onder meer vastgelegd dat illegale vreemdelingen maximaal 6 maanden mogen worden opgesloten. Na uitzetting geldt voor maximaal 5 jaar een verbod op terugkeer op Europese bodem.

De voorzitter van Humanistisch Verbond, Rein Zunderdorp, verzette zich in een opiniestuk in De Volkskrant van 23 juni eveneens tegen deze Europese maatregel.

Meer kijken, luisteren en lezen over vreemdelingenbewaring

Bekijk dan het dossier mensenrechten

Gepubliceerd: 01-07-2008