Humanistische beweging maakt geen onderscheid tussen mensenrechten

Vandaag ondertekenen tien religieuze leiders de verklaring Faith in Human Rigths. Zij steunen daarmee de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Ondanks waardering voor de verklaring hebben de voorzitters Rein Zunderdorp (Humanistisch Verbond) en Lodewijk de Waal (Humanistische Alliantie) de organisatie per brief laten weten niet te ondertekenen. ‘Vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting moeten samen worden bevorderd.’

In een brief aan Minister van Staat Kooijmans spreken Zunderdorp en De Waal allereerst hun waardering uit voor Statement Faith in Human Rights. Ze beschouwen deze verklaring als een belangrijke doorbraak in de discussie over de universele betekenis van de mensenrechten.
‘Regelmatig wordt immers twijfel gezaaid over deze universele betekenis, door te verwijzen naar de vermeende westerse en seculiere achtergrond van deze rechten. Daarmee zou hun geldigheid in religieuze en/of niet-westerse gemeenschappen beperkt zijn. In de verklaring “Faith in Human Rights” wordt van deze relativerende houding duidelijk afstand genomen en wordt de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) onverkort onderschreven.’ Bovendien wordt erkend en betreurd dat religie soms wordt misbruikt om mensenrechten te schenden. En dat is belangrijk, vinden de voorzitters van de humanistische organisaties.
‘Juist omdat de dagelijkse werkelijkheid in de wereld in strijd is met de mensenrechten, is het belangrijk dat de ondertekenaars een grote verantwoordelijkheid voelen ten opzichte van gelovigen en ook in de eigen gemeenschappen de mensenrechten en fundamentele vrijheden willen bevorderen. De verklaring maakt zich hard voor het beschermen van “each and every person, irrespective of religion or belief”. Wij gaan er zonder meer van uit dat de ondertekenaars daarmee ook de vrijheden van niet-gelovigen bedoelen.’

Ondertekening ligt niet voor de hand

Ondanks waardering voor deze steun aan universele mensenrechten, ondertekent de humanistische beweging de verklaring niet. De verklaring is religieus getint en in die context ligt ondersteuning vanuit humanistische hoek niet voor de hand. Zo schrijven Zunderdorp en De Waal daarover. ‘Bij lezing van de tekst van de verklaring is ons duidelijk geworden dat die nadrukkelijk vanuit de positie van religieuze bewegingen is geschreven. De gesignaleerde spanning van geloofsovertuigingen met (delen van) de mensenrechten is ook vooral op henzelf van toepassing.’

Bovendien vinden de voorzitters van de humanistische organisaties het jammer dat in de verklaring wel aandacht is voor de gevoeligheden van gelovigen als kanttekening bij de (ook onderschreven) vrijheid van meningsuiting, maar dat er bijvoorbeeld geen aandacht is voor de gelijke rechten van vrouwen en homoseksuelen. ‘Juist rechten van deze groepen leveren immers spanningen op in veel religies en daarom zou juist hier helderheid van belang zijn.’

De Waal en Zunderdorp zijn van mening dat zowel de vrijheid van meningsuiting als de vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing fundamenteel moet worden onderschreven. De conclusie in de brief is dat deze twee belangrijke rechten niet tegenstrijdig zijn, zoals soms wordt beweerd, maar juist samen bevorderd moeten worden.

Aan het einde van de brief spreken de voorzitters de hoop uit dat de verklaring Faith in Human Rights tot merkbare resultaten zal leiden. ‘Veel zal nu afhangen van de uitwerking ervan in de praktijk en de invloed van de verklaring in de verschillende geloofsgemeenschappen. Wij hopen van harte dat het tot merkbare resultaten zal leiden. De spanningen in veel delen van de wereld tussen aanhangers van verschillende religies onderling en ten opzichte van niet religieuze levensovertuigingen en burgers zullen dan hopelijk afnemen. Wij willen daaraan graag onze bijdrage leveren en zullen uw vorderingen met grote belangstelling blijven volgen.’

Meer kijken, luisteren en lezen

Op 10 december is er tevens een persbericht verstuurd naar aanleiding van Statement Faith in Human Rights. Rein Zunderdorp reageerde gisteren in zijn weblog op deze verklaring in lijn met de brief van vandaag. Meer informatie over humanisme en mensenrechten vindt u in ons webdossier. Niet alleen het Humanistisch Verbond besteedt aandacht aan mensenrechten. Op Human.nl is vandaag een serie onder de titel Mensjesrechten in première gegaan.
Elke dag verschijnt er een korte film over kinderrechten in Nederland. Zie onder.

[MOVIE]

[/MOVIE]

Gepubliceerd:10-12-2008