Een gedragscode, een intervisietraject, een weekend natuurbeleving. Het zijn drie voorbeelden van producten die humanistisch geestelijk verzorgers kunnen leveren. Over deze humanistische dienstverlening is uitgebreid te lezen in de recent verschenen bundel 'Werken aan zin in werk'. Het Humanistisch Verbond interviewt humanistisch raadsman Hielke Bosma, één van de auteurs van dit nieuwe 'denk- en werkboek voor begeleiding van professionals'.
#8216;Aanleiding voor ‘Werken aan zin in werk’ is onze wens om het aanbod van geestelijk werkers te verbreden,’ vertelt Hielke Bosma, die het boek samen met Wim Claasen, Marjo van Bergen (humanistisch geestelijk verzorger bij justitie) en Lia Goyaarts (vrijgevestigd humanistisch geestelijk verzorger) schreef. ‘Het is goed om je als geestelijk verzorger af te vragen: welk product lever ik eigenlijk binnen mijn instelling?’
‘Werken aan zin in werk. Denk- en werkboek voor begeleiding van professionals’ is volgens de auteurs, die elkaar kennen van hun studie aan de Universiteit voor Humanistiek, breed te gebruiken. Voor humanistisch raadslieden met een eigen praktijk bevat het boek bijvoorbeeld een handleiding voor acquisitie en de aanpak van een nieuw project. Bosma: ‘Met het beschrijven van de casussen en de theorie die we gaandeweg hebben ontwikkeld, bieden we een stramien. De geestelijk begeleider vraagt zich vervolgens af: wat is de behoefte in deze organisatie, wie heeft wat nodig met welk doel, en wat zijn de te verwachten resultaten?’
In elke organisatie waar mensen met elkaar samen werken, moet een evenwicht worden gevonden tussen ‘existentialiteit’ en ‘functionaliteit’, aldus Bosma. De gelaagdheid van mensen zelf en de patronen en structuren van een organisatie kunnen op individueel niveau zorgen voor veel pijn en frustratie. Wanneer mensen op alle niveaus in de organisatie zich bewust zijn van de waarden van waaruit wordt gewerkt en hoe de machtsverhoudingen liggen, kunnen blinde vlekken worden ontdekt.
Dat het onthullen van die blinde vlekken ook wel tot onprettige situaties kan leiden, ondervond één van de auteurs bij het ontwikkelen van een gedragscode. Het managementteam was onaangenaam verrast door de mate waarin werknemers ‘kankerden’ op de organisatie en was geneigd zijn macht aan te wenden om de zere plek toe te dekken. Bosma gaat voor de oplossing van dit probleem te rade bij een spiritualiteitsperspectief – een van de theoretische denkrichtingen die in ‘Werken aan zin in werk’ worden ontwikkeld. ‘Maak mensen gevoelig en poets pijn niet weg, duik er in en leer ervan. Wat belangrijk is, is het creëren van tijd en ruimte om in gesprek te komen.’
Wat nieuw is aan de door de auteurs van ‘Werken aan zin in werk’ ontwikkelde manier van het kijken naar organisaties is het humanistische perspectief. In het woud van managementboeken over organisatieontwikkeling, mediation en advies staat het oplossen van problemen centraal. De humanist werkt anders. Bosma: ’Het oplossen van een probleem is niet het eerste doel, ook al is het vaak wel het effect. Het gaat om het goed analyseren van het probleem. Heb je dat maar half in kaart, dan bereik je ook maar een halve oplossing. Wij hebben gemerkt dat het zinvol is niet panisch te reageren op een probleem, maar alle lagen van een probleem bloot te leggen. Dan kun je je ook afvragen of een oplossing wel gewenst is. Geestelijk begeleiders kunnen een product bieden waarbij binnen een organisatie en in verschillende werksituaties - ook met cliënt, patiënt, bewoner of bezoeker - de aandacht getraind wordt en mensen leren oog te krijgen voor en om te gaan met chaos.’ Met als resultaat dat zij ‘dynamisch met elkaar aan de gang gaan’ - en vooral: zin hebben en houden in hun werk.
Op zoek naar een goed gesprek met een geestelijk verzorger? Kijk hier voor ene lijst met vrijgevestigd geestelijk verzorgers.
Gepubliceerd: 28-02-2008