Afdeling Eemland van het Humanistisch Verbond geïnspireerd door kunst en humanisme

Hoe kan kunst als inspiratiebron dienen voor zingeving? Hoogleraar Hans Alma, rector van de Universiteit van Humanistiek, gaf op 14 februari 2008 haar visie tijdens het Humanistisch Café in Amersfoort, dat wordt georganiseerd door de afdeling Eemland van het Humanistisch Verbond.

Wat is mooi? Welke betekenis heeft kunst? Hoe kan kunst als inspiratiebron dienen voor zingeving? Hoogleraar Hans Alma, hoogleraar Psychologie en Zingeving en rector van de Universiteit van Humanistiek, gaf op 14 februari 2008 haar visie op deze kwesties tijdens het Humanistisch Café in Amersfoort.

#8216;Het was er een zeer inspirerende avond’, zegt Janny Scheffel, organisator van het Humanistisch Café in Amersfoort. Het Humanistisch Café dat maandelijks plaatsvindt in Amersfoort is een initiatief van de afdeling Eemland van het Humanistisch Verbond. De leden van deze afdeling wonen in de gemeenten Amersfoort, Barneveld, Nijkerk, Nijkerkerveen, de Glind, Achterveld, Hoevelaken, Hoogland, Hooglanderveen, Bunschoten-Spakenburg, Leusden, Woudenberg en Scherpenzeel.

Geïllustreerd met beeldmateriaal geeft Hans Alma eerst een kort historisch overzicht van de wereld- en mensbeelden achter ontwikkelingen in de kunst. Vervolgens gaat ze in op het verband tussen kunst en zingeving.

Hans Alma omschrijft existentiële zingeving als het zoeken van samenhang, richting en betekenis. De mens wil zich verbinden en zich engageren, en zoekt naar wat voor hem of haar waardevol is. In die zoektocht krijgen individuen te maken met een aantal fundamentele spanningsvelden, bijvoorbeeld tussen de behoefte aan geborgenheid en het verlangen naar nieuwe ervaringen. Alma: ‘Zinvolle momenten zijn, ervaringen, waarin die spanning goed geplaatst is. Er is dan een gevoel dat de dingen op hun plaats vallen, of een gevoel van diepe verbondenheid.’ Verbeelding en kunst kunnen bij deze kernervaringen een rol spelen.

Het zoeken naar zingeving is een belangrijk aspect van het humanisme. Geen wonder dus dat kunst en humanisme geen vreemden voor elkaar zijn. Alma: ‘Kunst is een appèl op mensen om op een andere manier naar de werkelijkheid te kijken en zo existentiële thema’s te exploreren.’ Neem bijvoorbeeld De parabel van de blinden, een schilderij van Pieter Bruegel de oudere. Wat Bruegel precies bedoelde met de afbeelding is niet duidelijk, maar het schilderij geeft stof tot nadenken en je kunt een eigen invulling geven aan de betekenis ervan.

Janny Scheffer concludeert na de lezing dat kunst een verlangen uitdrukt naar het verleggen van grenzen en het exploreren van andere perspectieven. Het humanistische perspectief sluit daarbij aan, omdat het mensen wakker schudt. En het Humanistisch Café doet dat in bescheiden mate ook. ’Onder het genot van een drankje is er nog lange tijd na de lezing geanimeerd gediscussieerd. Het Café was deze avond stampvol.’

Gepubliceerd: 25-02-2008