Humanistisch Verbond-voorzitter pleit voor debat rond Universele Verklaring van de Rechten van de Mens

Hoe verzoenen we vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging? Welke rol speelt het vrijheidsrecht op privacy in de context van vrijheidsbeperkende veiligheidsmaatregelen? En wat betekent de vrijheid van zelfbeschikking als het over het levenseinde gaat? In het debat over deze vraagstukken zouden we de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens centraal moeten stellen. Dat betoogde Rein Zunderdorp, voorzitter van het Humanistisch Verbond, bij een bijeenkomst over vrijheid op 5 mei.

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM), die in 1948 is onderschreven door de lidstaten van de Verenigde Naties, wordt vaak nog eenzijdig uitgelegd of regelrecht geschonden. Maar de verklaring is een prachtig en zeer actueel document. Dat zegt Rein Zunderdorp, voorzitter van het Humanistisch Verbond, in zijn lezing bij het herdenkingsconcert ‘De vanzelfsprekendheid van vrijheid’ dat op 5 mei door het Studium Generale van de TU Delft wordt georganiseerd.

De UVRM gaat volgens Zunderdorp niet alleen om enkele typisch westerse liberale vrijheidsrechten, zoals soms wel wordt beweerd. 'Het is een evenwichtig document waarin ook de sociale voorwaarden voor het realiseren van vrijheid, zoals onderwijs, werk en inkomen worden genoemd. Maar het gaat wel uit van individuele rechten. Het recht om als volwaardig mens en burger erkend te worden. Niet alleen vrij te zijn in je gedachten, maar ook in je daden. Dat impliceert vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing. En zeker ook alle politieke vrijheidsrechten.'

Zunderdorp is verheugd over de toenemende dialoog tussen verschillende bevolkingsgroepen over vrijheidsrechten zoals privacy, vrijheid van meningsuiting en zelfbeschikking rond het levenseinde. De vormen die daarbij worden gebruikt, zijn ook gevarieerd: van schriftelijke argumentatie en polemiek, via kunstvormen en films tot debat en dialoog. De Humanistisch Verbond-voorzitter is echter van mening dat we nog verder komen als we onze methoden van argumenteren verdiepen. 'Nu gaat het nog te vaak via de media die leven van de confrontatie en wars zijn van de nuance. De politiek lijkt zich daarbij te hebben neergelegd. Dat is geen goede methode om tot een leefbare vrije samenleving te komen. De intellectuele en wetenschappelijke elite van ons land hoeft ons niet de antwoorden op alle vragen te geven, maar kan ons wel helpen betere methoden van argumenteren te ontwikkelen.'

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens zou een centrale plaats kunnen innemen in ons debat over vrijheidsrechten, bijvoorbeeld wat betreft de toenemende spanning tussen de vrijheid van meningsuiting en die van godsdienst en levensbeschouwing, aldus Zunderdorp. Het Humanistisch Verbond blijft dan ook bijdragen aan een inhoudelijke dialoog die het - ook nuttige - mediaspektakel over vrijheid en democratie kan verdiepen. De wetenschap - inclusief de studenten en onderzoekers die op 5 mei het herdenkingsconcert aan de Delftse universiteit bijwonen - kan ons daarbij helpen. 'Vrijheid maak je met elkaar, dat is zeker. En gelukkig beginnen we niet bij af.'

Gepubliceerd: 06-05-2008