Humanisme en christendom in de praktijk

Niet alle humanisten zijn areligieus. Humanistisch Verbond-leden zijn niet zelden christelijk georiënteerd. Wat zijn de verschillen tussen christendom en humanisme in de praktijk nu nog? Dat vraagt de afdeling Utrecht van het Humanistisch Verbond zich af in een open gespreksgroep op 23 januari 2008.

Is er een humanistische dogmatiek? Waarin verschilt humanistische geestelijke verzorging van maatschappelijk werk of psychotherapie? Wanneer ben je eigenlijk humanist? Het zijn vragen die een christelijk georiënteerde gespreksgroep in De Bilt bezighouden. De open gespreksgroep van de afdeling Utrecht van het Humanistisch Verbond pakt de handschoen op en gaat op 23 januari 2008 op zoek naar een antwoord op maar liefst veertien vragen over humanisme in de praktijk.

Op lokaal niveau worden humanisten regelmatig afgevaardigd voor allerlei maatschappelijke commissies, zoals de Raden voor Levensbeschouwingen en Religies en besturen van verzorgingstehuizen. Toch heeft Humanistisch Verbond volgens de elf deelnemers aan de Utrechtse gespreksgroep lokaal geen grote invloed, en is het sociale netwerk van humanisten minder sterk dan bij christelijke gemeenschappen. Hoe komt dat? Misschien zijn de humanistische gemeenschappen getalsmatig te beperkt, oppert iemand. Het ontbreekt humanisten ook aan een eeuwenoude traditie, zegt een ander. In een humanistisch milieu – voor zover zoiets al bestaat – worden kinderen niet binnen een hechte gemeenschap van gelijkgestemden opgevoed. Mogelijk speelt volgens de leden van de gespreksgroep nog een rol dat humanisten - als individuen die zelf denken hoog in het vaandel hebben staan - individualistisch en eigenzinnig zijn ingesteld.

De humanistische grondbeginselen kunnen uitkomst bieden. Humanistisch geestelijk verzorgers onderschrijven deze beginselen alvorens ze als humanistisch raadslieden aan het werk gaan. Maar wat is de betekenis van die humanistische principes voor mensen die niet beroepsmatig humanist zijn? Een belangrijk element van humanisme is de bereidheid van individuen om zich redelijk te verantwoorden tegenover hun medemensen, vinden deelnemers van de gespreksgroep. Ben je dus alleen humanist als je je redelijk verantwoord tegenover anderen? Vereist deze vorm van rationaliteit altijd een hoog opleidingsniveau? Zijn humanisten vooral denkers, en geen doeners? En wat is de waarde van al dat denken dan? De leden van de Utrechtse gespreksgroep komen er niet meteen uit.

De vragen die de aanleiding vormden voor de open gespreksavond leiden tot een boeiende discussie, waarin volop gedachten worden uitgewisseld over theoretische en praktische uitgangspunten van het humanisme. En omdat men nog lang niet uitgepraat is, wordt besloten om op 13 maart 2008 nogmaals een gespreksavond te wijden aan de prangende vragen die de christelijke gespreksgroep in De Bilt de humanisten heeft voorgelegd.

Meer kijken, luisteren en lezen

Een uitgebreid verslag van de avond is beschikbaar via de website van de afdeling Utrecht.

Gepubliceerd: 28-01-2008