Humanistisch Verbond-afdeling Haaglanden blaast postulaten van Jaap van Praag nieuw leven in

Wie kent tegenwoordig nog de postulaten van dr. J.P. van Praag? De afdeling Haaglanden van het Humanistisch Verbond weet wel raad met deze vraag. In de cursus ‘Reflectie op humanistische kernwaarden’ worden de humanistische uitgangspunten van de grondlegger van het Humanistisch Verbond actueel en invoelbaar gemaakt. ‘Ons idee was om de postulaten van Van Praag nieuw leven in te blazen als bronnen van humanistische zingeving,’ aldus Jos de Wit, een van de cursusleiders.

De postulaten van Jaap van Praag zouden wel eens mooie ankerpunten voor een meditatie kunnen zijn. Dat dacht Dh(armachari) Varamitra, docent van het Boeddhistisch Centrum Haaglanden en voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland, toen hij een lezing over Boeddhisme verzorgde voor Humanistisch Verbond-afdeling Haaglanden. Zijn idee viel in goede aarde bij Hans Gouweleeuw, voorzitter van de afdeling Haaglanden en Jos de Wit, vrijwilliger bij die afdeling en ervaren cursusleider op het gebied van humanisme. Zij namen vervolgens het voortouw voor de organisatie van de cursus ‘Reflectie op humanistische kernwaarden’, die in maart en april in Den Haag plaatsvond.

Want wie kent tegenwoordig nog de postulaten van dr. J.P. van Praag, een van de oprichters van het Humanistisch Verbond en een belangrijke grondlegger van het humanisme in Nederland? Van Praag deed de tien uitgangspunten van de humanistische mens- en wereldvisie al in zijn ‘Grondslagen van humanisme’ uit 1978 uit de doeken. Inmiddels zijn de postulaten – die stellen dat de mens natuurlijk, verbonden, gelijk, vrij en redelijk is en de wereld ervaarbaar, bestaand, volledig, toevallig en dynamisch – voor velen zo vanzelfsprekend, dat ze zelden expliciet besproken worden.

#8216;Ons idee was om de postulaten van Van Praag, die nogal in de vergetelheid zijn geraakt, nieuw leven in te blazen als bronnen van humanistische zingeving’, vertelt Jos de Wit, die de cursus samen met Varamitra en Gouweleeuw doceerde. ‘Waar humanisten geneigd zijn om vooral via discussie te komen tot beleving van waarden, leek het ons aardig om juist eens niet te discussiëren, maar via meditatie de waarden te laten ‘beleven’. De cursus draaide dus om een innerlijke reflectie op de humanistische waarden.’

In de eerste bijeenkomst krijgen de cursisten een inleiding over het werk van Van Praag en over reflectie en meditatie op humanistische grondslag. Vervolgens komen in vijf avonden elk van de postulaten van het mensbeeld van Van Praag aan de orde. ‘Per avond waren er twee korte meditaties: één rond het betreffende postulaat en één rond een gedicht dat een verband legde met het postulaat’, zegt De Wit, die de cursus – die wordt gegeven in samenwerking met het Boeddhistisch Centrum Haaglanden – omschrijft als ‘een experiment’. In de slotbijeenkomst is de cursusreeks geëvalueerd.

De drie docenten zijn tevreden over het resultaat. ‘Het is gelukt om de postulaten middels de meditaties tot nieuw leven te wekken in de zin dat de cursisten een gevoel kregen bij de postulaten.’ Ook de tien cursisten zijn enthousiast, zo blijkt uit de evaluatie. ‘Het is met name goed bevallen om eens stil te staan bij de postulaten en deze via innerlijke reflectie te ‘beleven’, zodat je er een gevoel bij krijgt.’ Die beleving is geen overbodige luxe, vindt De Wit, want ‘de teksten van Jaap van Praag bleken behoorlijk taaie kost’.

Gepubliceerd: 28-04-2008