Geestelijk verzorger pleit voor vorming van suïcideteams

Een psychiater moet deel gaan uitmaken van een multidisciplinair team dat de tijd neemt het ondraaglijk en uitzichtloos lijden van patiënten te beluisteren. Daarna zou een dergelijk team met unanieme overeenstemming kunnen besluiten iemand op humane en medisch-verpleegkundige verantwoorde wijze te helpen met sterven. Dit bepleit geestelijk verzorger Govert Bach in het mei-nummer van het tijdschrift voor de GGZ, 'Psy'.

'Dat de psychiater overvraagd wordt bij de verzoeken om hulp bij zelfdoding is duidelijk', stelt Bach in het artikel . Want deze gaat over psychische ziekte en wilsbekwaamheid en niet over ethiek, filosofie en recht. En zoals Albert Camus in zijn 'Mythe van Sisyphus' al stelde, zelfmoord is geen medisch vraagstuk maar een filosofisch probleem. Daarom zou een psychiater deel moeten uitmaken van een suïcideteam. Van een dergelijk suïcideteam zouden ook een huisarts, een maatschappelijk werker, een verpleegkundige, een jurist, een ethicus en/of een geestelijk verzorger deel uit moeten maken, betoogt Bach. De geestelijk verzorger is belangrijk omdat deze specialist is in existentiële vragen. Vaak blijkt in de doodswens een zinsvraag verborgen die, indien met aandacht beluisterd, ontspanning geeft en de taboeïsering (en daarmee de doodswens) vermindert.

Team werkt buiten de sfeer van de GGZ

De vormgeving en werkwijze van dit team moet in de sfeer liggen van het hospicewezen dat momenteel zijn bestaan in Nederland al meer dan genoeg bewezen heeft, vindt Bach. Zeer belangrijk is dat dit team volledig buiten de sfeer van een kliniek of psychiatrisch ziekenhuis opereert. Misschien zelfs wel geheel buiten de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), al is juist de klinische expertise van de GGZ wel weer van belang. De reden daarvoor is dat iedere suggestie dat in een klinische omgeving de dood voorhanden is, vermeden moet worden. In een ziekenhuis kom je om op te knappen of steun te krijgen bij het leven, niet om te sterven.

Impulsiviteit speelt bij de geslaagde zelfmoorden een grote rol, ook bij de grote groep die niet bekend is bij GGD of GGZ. Het ’suïcideteam’ moet daarom profiteren van de tijd die het heeft. Tijd om de impulsiviteit uit te bannen en om bij de depressies het hoofd te bieden aan de diepe doodswens die vanuit een bodem van melancholie ontstaat.

Het artikel is met toestemming van de auteur verschenen op het DOCBLOG 'Mag ik Dood'.

Meer kijken, luisteren en lezen

Lees meer over het euthanasie bij ernstig psychisch lijden in het webdossier over een vrijwillige levenseinde. Ook te lezen op deze website: een interview met Eveline van Dick, maakster van de film 'Mag ik dood', en een artikel over de afdelingen van het Humanistisch Verbond die een financiële bijdrage hebben geleverd aan de productie en publieksvertoning van de documentaire.
PvdA-Kamerlid Chantal Gill'ard zegt in een interview met de website HUMAN naar aanleiding van de documentaire dat mensen die chronisch psychiatrisch ziek zijn en een doodswens hebben, beter moeten worden gehoord. De film op dvd hebben? Bestel een exemplaar door overmaking van 10 euro op ING banknummer 69.55.97.124 ten name van het Humanistisch Verbond, onder vermelding van 'DVD Mag ik dood' en uw naam en adresgegevens.