'Auto-euthanasie' maakt discussie laatste-wil-pil noodzakelijk

Uit het onderzoek van de 10 mei 2007 gepromoveerde pscyhiater Boudewijn Chabot blijkt dat per jaar ongeveer 4400 mensen 'auto-euthanasie' plegen. Rein Zunderdorp, voorzitter van het Humanistisch Verbond, pleit er in een ingezonden brief aan 'Trouw' voor om de benodigde middelen voor een waardige dood legaal beschikbaar te stellen.

Naar schatting plegen 4400 mensen per jaar ‘auto-euthanasie, volgens het onderzoek van psychiater Boudewijn Chabot die donderdag 10 mei op dit onderwerp cum laude promoveerde. Auto-euthanasie is volgens de definitie van Chabot (die de term introduceert): ‘het opzettelijk beëindigen van het eigen leven, of het bespoedigen van het naderende overlijden, in gesprek met één of meer naasten’. Dit gebeurt via twee methoden: het stoppen met eten en drinken of door een overdosis slaapmiddelen in combinatie met andere medicijnen.

Het gaat hier niet om euthanasie omdat er geen arts bij betrokken is die dodelijke middelen verschaft en ook niet om zelfdoding, volgens Chabot, omdat er overleg is met familie of vrienden.
De behoefte om in overleg met naasten zelf het moment te kiezen om aan het eigen leven een waardig einde te maken, is kennelijk groot. Op grond van deze cijfers zou deze vorm van levensbeëindiging vaker voorkomen dan officiële euthanasie en hulp bij zelfdoding samen. Toch is er wettelijk geen ruimte mensen hierbij te ondersteunen door hen de middelen te verschaffen voor een zachte dood. De arts is hiertoe bij de huidige interpretatie van de euthanasiewet niet bevoegd. De discussie over het beschikbaar stellen van de laatste-wil-pil voor de groep mensen die nu voor auto-euthanasie kiest is in het regeerakkoord geblokkeerd.

Wie ‘klaar is met het leven’ en de dood verkiest is nu veroordeeld tot stoppen met eten en drinken, waarna het, afhankelijk van de conditie van betrokkene, nog 2 of meer weken kan duren tot de dood intreedt, of tot het innemen van een illegaal gespaarde hoeveelheid slaapmiddelen in combinatie met andere middelen. Lager opgeleiden zouden volgens het onderzoek vaker stoppen met eten en drinken omdat ze minder goed weten hoe ze aan voldoende en de juiste middelen moeten komen. Ongeveer de helft van de mensen die auto-euthanasie pleegden had een verzoek om euthanasie gedaan dat niet gehonoreerd werd.

Het Humanistisch Verbond pleit ervoor om de benodigde middelen voor een waardige dood legaal beschikbaar te stellen. Uiteraard via een zorgvuldige procedure, waarbij de doodswens met een arts of geestelijk begeleider besproken wordt. En roept op tot een maatschappelijk debat over het legaliseren van hulp bij een zelfgekozen dood zodat mensen met een weloverwogen doodswens waardig kunnen sterven. Ook als zij niet terminaal ziek zijn maar zelf tot de slotsom komen dat hun levenskwaliteit en menselijke waardigheid onherstelbaar zijn aangetast. Ongeacht of dat het gevolg is van fysieke, geestelijke of existentiële factoren of een combinatie daarvan. Omdat menswaardigheid boven lengte van het leven gaat en het Verbond het belangrijk vindt dat mensen hun eigen keuzes kunnen maken, in hun leven maar ook over hun dood.

Voor het Humanistisch Verbond draagt het accepteren van de eindigheid van het leven bij aan de waardigheid ervan. Mensen kunnen lichamelijke of geestelijke aftakeling en ontluistering ervaren als een te zware inbreuk op hun menselijke waardigheid. Ook onoplosbare ernstige psychische en psychiatrische aandoeningen kunnen de waardigheid en kwaliteit van leven dusdanig aantasten dat mensen besluiten dat ze onder die omstandigheden niet verder willen leven. Het Verbond stelt de vraag waarom fysiek lijden wel en geestelijk lijden en fundamenteel verlies van menselijke waardigheid niet geaccepteerd zou moeten worden als grond voor de wens tot een zelfgekozen dood.

Zelfbeschikking en autonomie en de regie hebben en houden over het eigen leven zijn voor humanisten belangrijke ingrediënten voor een waardig leven, en dus ook voor het levenseinde. Goede zorg voor de ander is een andere belangrijke waarde. Dat zou in dit geval betekenen dat iemands aanhoudende en oprechte doodswens gerespecteerd wordt en de juiste begeleiding en middelen beschikbaar komen voor een zachte en waardige dood.

Gepubliceerd: 14-05-2007