John Carroll en het humanisme als bron van alle ellende

Esther Wit, programmamedewerker van het Humanistisch Verbond, recenseert 'De teloorgang van de westerse cultuur. Een andere kijk op 500 jaar humanisme' van John Carroll. De eerste zin in de herziene uitgave van het in 1993 gepubliceerde 'Humanism: The Wreck of Western Culture' geeft meteen aan waar het in deze grootse cultuurkritiek om gaat: 'We leven te midden van de ruïnes van het grootste, vijfhonderd jaar oude tijdperk van het humanisme.'

Meestal legt Esther Wit grootse, alomvattende en meeslepende cultuurkritieken meteen weer weg. Maar John Carroll’s 'De teloorgang van de westerse cultuur' heeft ook een aantrekkelijke kant. Intrigerend is vooral de methode: een historische cultuuranalyse aan de hand van kunst-iconen, zoals Rembrandt, Vermeer, Bach en Mozart. Carroll heeft zich ten doel gesteld de westerse cultuur te lezen en te interpreteren aan de hand van haar meesterwerken, om zodoende de ‘diepste waarheid’ van een tijdsperiode aan het licht brengen. Deze op zich goed gekozen methode wordt, zegt Wit in haar uitgebreide bespreking, helaas overschaduwd door de alles overheersende boodschap van Carroll: het humanisme leidt tot niets dan ellende.

Gepubliceerd: 01-11-2006