Bestuurscrisis beroepsvereniging geestelijk verzorgers (VGVZ)

Op de algemene ledenvergadering van de Vereniging voor Geestelijk Verzorgers in de Zorg (VGVZ) op 12 juni 2006 is een bestuurscrisis ontstaan. Aanleiding is een twistpunt over de vraag of voor de registratie als Geestelijk Verzorger (net als voor lidmaatschap van de VGVZ) een 'ambtelijke binding met een levensbeschouwelijke organisatie' verplicht gesteld moet worden. De inhoudelijke verschillen vormen echter slechts de context voor de bestuurscrisis: er is ook onenigheid over het goed bestuur van de VGVZ.

Onder de leden heerst grote verdeeldheid over de vraag of voor de registratie als Geestelijk Verzorger (net als voor lidmaatschap van de VGVZ) een 'ambtelijke binding met een levensbeschouwelijke organisatie' verplicht gesteld moet worden. Ook binnen de humanistische sectie is men het niet eens. Het standpunt van het Humanistisch Verbond in deze kwestie is wel helder: de 'ambtelijke binding' moet gehandhaafd blijven. Het Humanistisch Verbond heeft hierover een brief aan de VGVZ gestuurd.

Op dit moment is het zo dat als een geestelijk verzorger een baan krijgt in een zorginstelling, de werkgever meestal ook om een inhoudelijke benoeming vraagt. Deze benoeming wordt verzorgd door een 'zendende instantie'. Het Humanistisch Verbond is zo'n zendende instantie, net als de Rooms-Katholieke kerk, de protestantse kerk en enkele islamitische en hindoeïstische koepelorganisaties. Deze 'zenders' waken over de levensbeschouwelijke kwaliteit van de geestelijke verzorgers en garanderen een vrijplaats. Het Humanistisch Verbond hecht aan het vasthouden hiervan, om zo de humanistische basis waarop humanistisch geestelijk verzorgers werken, te kunnen blijven garanderen. Ook kunnen humanistisch geestelijk verzorgers zich op basis van hun zending door het Humanistisch Verbond binnen de zorginstellingen onafhankelijk opstellen. Het Humanistisch Verbond, niet de werkgever, is door de zending inhoudelijk verantwoordelijk voor het handelen van de geestelijk verzorger.

Het idee van het bestuur van de VGVZ is om bij de registratie van de leden het mogelijk te maken dat de achtergrond van de verzorger niet meer altijd genoteerd hoeft te worden, en dat mensen die geen inhoudelijke benoeming hebben zich toch als geestelijk verzorger kunnen registreren. De redenen hiervoor zijn wel begrijpelijk: sommigen krijgen van hun kerk geen inhoudelijke benoeming, omdat ze als priester getrouwd zijn of homoseksueel, of willen deze benoeming niet krijgen, bijvoorbeeld na een conflict met hun zendende instantie. Anderen hebben helemaal geen organisatie die deze benoeming kan geven, zoals bijvoorbeeld boeddhisten en mensen die hun persoonlijke levensbeschouwing baseren op verschillende levensbeschouwelijke tradities.

Het Humanistisch Verbond wil de zending echter niet zomaar verlaten, zeker niet zolang de consequenties nog niet doordacht of besproken zijn. Mensen die geestelijke verzorging nodig hebben, zijn kwetsbaar. Daarom is het goed als de levensbeschouwing van de geestelijk verzorger helder is en een zendend genootschap daarvoor garant staat. Je weet dan wie je aan je bed hebt en welke levensbeschouwing daaraan ten grondslag ligt.

Onder de geestelijk verzorgers die lid zijn van de VGVZ heerst grote verdeeldheid over het vraagstuk van de ambtelijke binding, dat velen, zowel voor- als tegenstanders, zeer na aan het hart ligt. De onderlinge verschillen zijn niet terug te voeren op de levensbeschouwelijke achtergrond van de leden.

Het conflict gaat voor een aanzienlijk deel ook over de wijze waarop het bestuur van de VGVZ geprobeerd heeft tot een unaniem standpunt te komen. Volgens verschillende bestuursleden zijn daarbij professionele standaarden of zorgvuldige omgangsvormen met voeten getreden. Daarbij is uiteindelijk het vertrouwen in de vertegenwoordiger van de humanistische sectie door de meerderheid van de overige bestuursleden opgezegd.

De humanistische sectie heeft zich de afgelopen periode steeds gericht op het vergroten van het democratisch gehalte van de vereniging, onder andere door het versterken van de dialoog tussen bestuur en leden, en het vergroten van de ruimte voor inhoudelijk debat over verschillende beleidszaken.

Het bestuursconflict heeft stemming over het voorstel voor de registratie van geestelijk verzorgers onmogelijk gemaakt. In oktober 2006 zal de VGVZ opnieuw een ledenvergadering bij elkaar roepen, waarin verantwoording afgelegd wordt over de bestuurscrisis en waarin het voorstel voor het registratiesysteem nogmaals ter besluitvorming voorgelegd wordt.

Meer kijken, luisteren en lezen

In 'Trouw' verschijnt een verslag van de vergadering op 12 juni.

Gepubliceerd: 14-06-2006