'Kwart bevolking is humanistisch geïnspireerd'

Ruim een kwart van de bevolking is humanistisch geïnspireerd. Daarnaast ontwikkelt zich een steeds grotere groep ontevreden mensen, ongelukkig met zichzelf en de wereld. Dat meldt het rapport ‘Geloven in het publieke domein’, dat op 19 december 2006 verschijnt. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) constateert hierin dat overheid zich meer met zingeving moet gaan bezighouden.

Voor de humanistische beweging in Nederland is de constatering van de WRR dat 12 procent van de Nederlandse bevolking als expliciet humanistisch te beschouwen is, van groot belang. Dit getal komt overeen met eerder in opdracht van de Humanistische Omroep uitgevoerd onderzoek. Humanisten zijn vaak actieve en verantwoordelijke burgers. De affiniteit met het humanisme blijkt vooral groot te zijn onder jongeren.

In de verkenning van de WRR wordt geconstateerd dat seculariteit en humanisme niet unaniem zijn. Er is sprake van een toenemende groep niet-gelovigen zonder humanistische oriëntatie, die neigt tot nihilisme. Deze ‘niet-religieuze niet-humanisten’, ook wel de ‘ontevreden buitenstaanders’ genoemd, willen zich niet inleven in anderen, bemoeien zich weinig met hun buurt en hebben geen ideeën over een betere wereld.

Lange tijd is gedacht dat levensbeschouwing in het maatschappelijk leven steeds minder belangrijk zou worden, maar dat is volgens de onderzoekers niet gegrond. Nederlanders blijken tegenwoordig ook religieus of spiritueel te kunnen zijn zonder dat ze een band hebben met een bepaalde kerk of religieuze leerstellingen. Het is volgens de WRR daarom beter te spreken van een transformatie van de religie: mensen hebben geen binding meer met een kerk, maar wel met een transcendente spiritualiteit.

Zeventig procent van de Nederlanders is geen lid meer van een kerk. De gevoeligheid voor religieuze ideeën neemt echter toe. Zo valt een kwart van de bevolking onder de zogenoemde ‘ongebonden spirituelen’. Zij doen aan yoga en meditatie en geloven in reïncarnatie. De WRR concludeert dat de overheid er goed aan doet om in haar besluitvorming waarde te hechten aan de rol van religie en levensbeschouwingen als het humanisme.

Meer kijken, luisteren en lezen

De verkenning ‘Geloven in het publieke domein’ is te bestellen bij de Amsterdam University Press.

Gepubliceerd: 01-12-2006