De Verklaring van Amsterdam

Tijdens het oprichtingscongres van de International European Humanist Union (IHEU) in 1952 is een verklaring met de uitgangspunten van het Humanisme van de unie geformuleerd en als resolutie aanvaard. Tijdens het internationaal congres ter gelegenheid van het vijftigjarige bestaan van de IHEU in juli 2002 is een gemoderniseerde versie, 'The Amsterdam Declaration', aangenomen. Hieronder is deze verklaring vertaald weergegeven.

Het humanisme vloeit voort uit een lange traditie van vrijdenken die vele van de grote denkers en kunstenaars van de wereld heeft geïnspireerd en heeft geleid tot de ontwikkeling van de wetenschap.

1. Het humanisme is ethisch. Het bekrachtigt de waarde, waardigheid en autonomie van het individu en het recht van ieder menselijk wezen op de grootst mogelijke vrijheid zolang dat verenigbaar is met de rechten van anderen. Humanisten hebben de taak zorg te dragen voor de gehele mensheid, inclusief toekomstige generaties. Humanisten zijn van mening dat moraliteit een wezenlijk onderdeel van de menselijke natuur is. Dat is gebaseerd op begrip voor en betrokkenheid bij anderen. Deze moraliteit behoeft geen externe bevestiging of buiten de mens gelegen fundament.

2. Het humanisme berust op de rede. Het streeft ernaar wetenschap creatief en niet destructief te gebruiken. Humanisten zijn ervan overtuigd dat problemen in de wereld door menselijk denken en handelen kunnen worden opgelost en niet door goddelijke tussenkomst. Het Humanisme bepleit de toepassing van wetenschappelijke methoden en vrij onderzoek ter bevordering van menselijk welzijn. Humanisten zijn echter ook van mening dat de toepassing van wetenschap en technologie ingetoomd moet worden door menselijke waarden. De wetenschap geeft ons de middelen, maar menselijke waarden moeten de doelen bepalen.

3. Het humanisme staat voor democratie en mensenrechten. Het Humanisme streeft naar de grootst mogelijke ontplooiing van ieder mens en meent dat democratie en menselijke ontwikkeling kwesties van rechten zijn. De grondslagen van democratie en mensenrechten kunnen op vele menselijke betrekkingen toegepast worden en zijn niet beperkt tot methoden van staatbestuur.

4. Het humanisme beklemtoont dat persoonlijke vrijheid verbonden moet zijn met sociale verantwoordelijkheid. Het Humanisme durft het aan een wereld te bouwen op basis van een vrij en aan de samenleving verantwoording verschuldigde individu en erkent onze afhankelijkheid van en verantwoordelijkheid voor de natuurlijke wereld. Het Humanisme is ondogmatisch en legt geen overtuiging op aan zijn aanhangers. Bijgevolg hecht het humanisme sterk aan onderwijs dat vrij is van indoctrinatie.

5. Het humanisme is een reactie op de wijdverbreide behoefte aan een alternatief voor een dogmatische religie. De grote wereldreligies claimen zich te baseren op een eeuwig geldende openbaring. Veel religies proberen hun wereldbeschouwing aan de gehele mensheid op te leggen. Het humanisme erkent dat betrouwbare kennis van de wereld en van onszelf, ontstaat door een voortdurend proces van waarneming, beoordeling en herziening.

6. Het humanisme hecht grote waarde aan verbeeldingskracht en artistieke creativiteit en erkent de transformerende kracht van kunst. Het humanisme bevestigt het belang van literatuur, muziek, beeldende kunst en de uitvoerende kunsten voor de persoonlijke ontplooiing en zelfverwezenlijking.

7. Het humanisme is een levenshouding die streeft naar de grootst mogelijke levensvervulling door bevordering van een ethische en oorspronkelijke leefwijze. Het biedt ethische en rationele middelen om de uitdagingen van onze tijd aan te pakken. Het humanisme kan voor iedereen, waar ook ter wereld een levenswijze zijn.

Het is onze eerste taak mensen via begrijpelijke taal bewust te maken van wat het humanisme voor hen kan betekenen en van hen vraagt. Wij hebben er vertrouwen in dat vrij onderzoek, de kracht van wetenschap en de creatieve verbeelding bijdragen aan vrede en compassie en ons de middelen bieden die we nodig hebben om problemen op te lossen. Wij doen een beroep op allen die deze overtuiging delen, zich met ons in dat streven te verbinden.

Meer kijken, luisteren en lezen

Lees ook de originele, Engelse tekst van de Verklaring van Amsterdam en de uitgangspunten van het Humanistisch Verbond. Een pagina met (ook oudere) beginselverklaringen, statuten en definities uit diverse bronnen vindt u op de website van het Humanistisch Archief.

Laatste update van deze pagina: 30-01-2008