Wat vindt het Humanistisch Verbond van ‘intelligent design’?
De theorie dat een intelligent ontwerp aan de oorsprong van leven en heelal ten grondslag ligt, is gebaseerd op godsdienstige overtuiging en mist een betrouwbare onderbouwing vanuit de wetenschap. Onderzoekers aan universiteiten en laboratoria ontdekken nog steeds overtuigende aanwijzingen voor de ooit door Charles Darwin ontwikkelde idee van geleidelijke evolutie. Daarom behoort het onderwijs aan deze wetenschappelijke inzichten alle aandacht te geven. In de godsdienstles kan er desgewenst op gewezen worden dat er christenen en moslims zijn die vanuit hun geloof menen dat een almacht mens en wereld mogelijk heeft gemaakt.
Het Humanistisch Verbond hecht aan de idee van 'intelligent design' geen waarde. Humanisme is immers de levensovertuiging die probeert leven en wereld te begrijpen op basis van menselijke vermogens. Mensen zijn in staat onderscheidend te oordelen en zij zijn hier zelf, en niets of niemand buiten hen, verantwoordelijk voor. Humanisten vertrouwen dus op datgene wat op grond van deugdelijke bewijsvoering kan worden aangetoond. Geloofsopvattingen staan vaak haaks op wetenschappelijk inzicht. Ook in het debat over intelligent ontwerp overheersen godsdienstige vooronderstellingen die aan humanisten niet besteed zijn.
Het Humanistisch Verbond betreurt de ophef in met name de Verenigde Staten waar miljoenen fundamentalistische christenen de pseudo-wetenschappelijke idee van het creationisme verplicht in het onderwijs willen invoeren. Scheppingsmythen waar veel godsdiensten op gebaseerd zijn horen thuis in een vak als wereldoriëntatie, maar hebben niets te maken met kennis op het gebied van de biologie.
Filosoof dr. Johan Braeckman heeft zich als Socrates-hoogleraar verdiept in wat hij noemt ‘de leegte van het intelligent ontwerp’. Braeckman noemt de aandacht voor het onderwerp ‘erg oude wijn in relatief nieuwe zakken (…) De cruciale fout die men maakt schuilt hierin: anders dan wat de intelligent-ontwerp aanhangers beweren, schrijft de evolutietheorie het ontstaan van functionele complexiteit helemaal niet aan het toeval toe (…) maar geeft een inzichtelijke verklaring voor de langzame ontstaansgeschiedenis van functionele – ogenschijnlijk intelligente – complexiteit. Er is een enorme hoeveelheid informatie beschikbaar die deze visie ondersteunt, niet alleen vanuit de evolutiebiologie, maar ook binnen de genetica, taxonomie, celbiologie enzovoort. Bovendien is ze ook compatibel met de kennis die de geologie ons levert, en de fysica en vele andere wetenschappelijke disciplines. De intelligent ontwerp ‘theorie’ daarentegen staat volstrekt geïsoleerd’ en mist 'aansluiting bij betrouwbare wetenschappelijke kennis’.
Meer kijken, luisteren en lezen
Lees meer over Johan Braeckmans visie op 'intelligent ontwerp' in het oud/opinieartikel op deze website.