Is humanisme gelijk aan atheïsme?

Humanisme is niet hetzelfde als atheïsme, maar er zijn wel overeenkomsten. Veel atheïsten noemen zich humanist en er zijn ook veel atheïsten lid van het Humanistisch Verbond.

Atheïsten gaan ervan uit dat goddelijke machten niet bestaan en zijn waar nodig bereid godsdiensten te bestrijden als zijnde -in hun ogen- misleidende levensbeschouwingen.

Andere humanisten noemen zichzelf agnost. Agnosten zijn mensen die het allemaal niet zo zeker weten. Zij zijn van mening dat het bestaan van goddelijke machten niet te bewijzen valt, net zo min als het tegendeel ooit gebleken is. Zij laten het onderwerp daarom bewust buiten beschouwing.

Er zijn ook humanisten die zichzelf religieus noemen. Zij zien het onkenbare juist wel als onderdeel van het menselijk bestaan. Zij houden zich juist wel actief bezig met het ’mysterie’ van het bestaan en geven dat ook een plaats in hun zoektocht naar ‘de waarheid’.

Lang niet alle humanisten zullen zichzelf dus atheïst noemen, maar in het algemeen kun je wel stellen dat het al of niet bestaan van een hogere of goddelijke macht geen issue voor hen vormt. In elk geval is het geen leidraad voor het dagelijkse leven. Humanisten gaan uit van het leven hier en nu en zij stellen de mens centraal als de maat van de dingen. ‘Het goede leven’ als filosofie om het bestaan als sociaal levend individu glans en inhoud te geven, vormt voor alle humanisten een gemeenschappelijke basis.