Hoe denken humanisten over seksualiteit vóór het huwelijk?

Voor humanisten zijn de gevoelens die twee mensen voor elkaar koesteren maatgevend voor het samenleven. Mensen kunnen alleen zelf tot de conclusie komen dat het de moeite waard is om met elkaar door het leven te gaan of ermee op te houden.

Het is soms ontroerend om te zien hoe oude mensen erin geslaagd zijn om een lang leven lang bij elkaar te blijven en daarbij nog steeds blij zijn met elkaar. Sommige anderen lukt dat nog geen week. Wat maakt de één in een relatie zo langdurig gelukkig en de ander niet? Het bewijst dat er een behoorlijke dosis geluk nodig is om de ware Jacob (m/v) tegen te komen. En als dat gelukt is blijft een zekere wijsheid nodig om succesvol tussen de onvermijdelijke relationele klippen door te laveren. Overigens is de duur van de relatie voor humanisten geen bewijs van de kwaliteit ervan. Waar het op aan komt is dat mensen met respect en aandacht met elkaar omgaan en in staat zijn om de ander ook te aanvaarden en te waarderen zoals hij of zij is.

Seksualiteit is een aspect van het leven, dat mensen veel genot kan schenken en hen ook in staat stelt om elkaar genot te verschaffen. De enige voorwaarde die humanisten daar in morele zin aan stellen is, dat alle deelnemers aan seksueel verkeer daar zelf vrij voor kiezen en dat ze er zelf genoegen aan kunnen beleven. Verliefd worden en heftige gevoelens voor elkaar hebben of, in rustiger vaarwater, voor elkaar gaan kan het leven een diepe betekenis geven. Humanisten vinden het onbelangrijk of dat door een huwelijk ‘gelegitimeerd’ wordt. Dat de beleving van seksualiteit niet meer in het teken van de voortplanting hoeft te staan ervaren humanisten als een bevrijding, ook al maakt dat seksuele partners beiden verantwoordelijk voor maatregelen tegen ongewilde consequenties zoals zwangerschap en overdraagbare ziektes.

Een heel ander punt is of er een leeftijdsgrens zit aan het beleven van seksualiteit. Het is duidelijk dat er een fysieke grens is, maar ook dat kinderen al op heel jonge leeftijd seksuele gevoelens hebben en op allerlei manieren seksualiteit kunnen ervaren. Humanisten vinden dat de behoefte aan seksualiteit en het ontdekken van het eigen lichaam een vanzelfsprekend gegeven is dat voor ieder individu z’n eigen tijd heeft. Datzelfde geldt voor leeftijdgenootjes die elkaar’s lichaam ontdekken. Wie heeft er geen doktertje gespeeld? Maar voor het serieuzere werk van twee of meer jongeren geldt voor humanisten de eerder genoemde vrije keuze en een grote waakzaamheid tegen het ongewild meegaan in een spannende ontdekkingstocht. Het kunnen overzien van de consequenties en het helder hebben van wat het kind of de jongere echt wil verschilt per individu enorm. Daar ligt een soms lastig dilemma voor ouders of opvoeders, die er in wijsheid en met liefde, openheid en gevoel het gesprek over moeten aangaan.
Docenten Humanistisch vormingsonderwijs (HVO) bieden op basisscholen programma’s aan om kinderen met elkaar aan het denken te zetten over belangrijke waarden en om jonge mensen te laten ontdekken waar ze zelf voor kiezen en weerbaar te maken tegen wat ze niet willen. Er zijn ook programma’s voor ouders en opvoeders.

Mensen zijn rituele wezens die voor de belangrijke momenten in hun bestaan vormgevingen bedenken. Humanisten vinden het moment dat je openlijk voor elkaar kiest, of dat nu met een huwelijk is of op een andere manier, een belangrijk ‘overgangsmoment’, dat bevestiging en aandacht verdient van de familie- en vriendenkring. Daar werken humanisten graag aan mee.