Mensenrechten voor alle mensen, overal en vooral: hard werken!

'Mensenrechten voor alle mensen, overal en vooral: hard werken!' Voorzitter van het Humanistisch Verbond Rein Zunderdorp hield een toespraak waarin hij inging op het individuele karakter van mensenrechten. Zunderdorp benadrukte het individuele karakter van mensenrechten volgens de UVRM. Hij deed dit op uitnodiging van de Werkgroep Mensenrechten Deventer. 

Deze werkgroep organiseerde op 10 december, de internationale Dag van de Mensenrechten, een fakkeloptocht. Het indivuele karakter van mensenrechten is vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM). 'Universeel? Jazeker, geen uitzonderingen voor Chinese boer, Soedanees meisje of Russische journalist. Het is altijd ook onze verantwoordelijkheid: tenminste signaleren in het openbaar,' zo hield Zunderdorp de deelnemers, waaronder veel scholieren, voor.

Maar hoe staat het met de Mensenrechten in 2009? Het rapport 2008 van Freedom House waarschuwt: na 20 jaar geleidelijke vooruitgang nu terugval. Slechts 17% van de wereldbevolking leeft in land met persvrijheid (helaas Italië en Israel inmiddels niet meer). Autocratieën en theocratieën zijn juist strenger geworden, constateerde de voorzitter. En hoe verhouden religies en seculiere levensbeschouwingen zich tot mensenrechten? Daarbij heerst een dubbel beeld: vaak is religie / levensbeschouwing argumentatie voor mensenrechten, even zo vaak een argument voor onderdrukking. Daarom zijn bijeenkomsten als Faith in Human Rights (//10 dec 2008 Vredespaleis) zo belangrijk. Daar waren 18 vertegenwoordigers van wereldgodsdiensten samen.
Zij tekenden een verklaring ter ondersteuning van de UVRM, en namen het op zich dit ook in eigen kring uit te dragen. Er was overeenstemming de UVRM niet als keuzemenu te hanteren, maar de Verklaring in zijn geheel te steunen. Minister Verhagen zette deze principiële keus scherp aan: hulde! Maar uit de 18 speeches bleek hoe ver we nog verwijderd zijn van het naleven van het verdrag: Hard werken dus.

Hard werken

Werken aan mensenrechten is in meer opzichten hard werken omdat vrijheid kan botsen met concrete belangen, zoals journalist versus politicus, man versus vrouw. Dat doet zich overal voor. Daarom heeft een organisatie als Amnesty International onze steun. In eigen land zijn er ook nog niet, bijvoorbeeld als het gaat om privacy versus veiligheid. Daarbij moeten we proportioneel handelen en steeds alert blijven.
Een ander voorbeeld is de vredesmissie in Afganistan. De oorlog is weinig succesvol en er is een neiging te  vertrekken. Een dreigende scenario is: NAVO-troepen vertrekken, Taliban neemt formeel de macht over, wordt erkend en garandeert dat er geen aanslagen op het westen meer worden voorbereid vanuit Afghanistan. Is dat een win-win situatie? Of zijn dan de mensenrechten de verliezer. In Aghanistan zullen het met name meisjes, vrouwen en mannen zonder baard die het dan zwaar te verduren zullen krijgen. Wat is wijsheid? Kiezen is hier hard werken, vindt Zunderdorp.

Hij eindigt zijn betoog over de mensenrechten dicht bij huis. De serie Mensjesrechten (HUMAN/IKON) laat dat kleine groot leed goed zien: zoals gepest worden op school, je passie niet mogen volgen, of je seksuele geaardheid moeten onderdrukken. De schending van mensenrechten begint klein en dichtbij. Daarom moeten we steeds opletten en verantwoording nemen: opnieuw hard werken dus!

Is er hoop? Jazeker juist omdat mensenrechten individueel zijn: er zijn erg veel individuen in de wereld en de grote meerderheid heeft hetzelfde belang: eigen vrijheid.  

Gepubliceerd:17-12-2009