Levenskunst in uitvoering, tijd voor ...een andere baan

'Hoe speelt levenskunst een rol in het werk van humanistisch geestelijk verzorgers bij de dienstverlening aan ouderen, gedetineerden, zieken of soldaten? Dat is de vraag waar zij in de komende serie bespiegelingen 'Levenskunst in uitvoering' bij stil staan.
Erwin Kamp schrijft over een matroos die zijn leven in eigen handen heeft genomen.
´Het is fijn om iemand boven zichzelf uit te zien stijgen en te zien hoe iemand de regie over zijn leven terugkrijgt.'

Het ministerie van Defensie kampt al lange tijd met een groot personeelstekort. Volgens de laatste berichten zijn er nog 7.300 vacatures, maar neemt het aantal sollicitanten in vergelijking tot vorig jaar toe. Een inzicht dat zich de afgelopen jaren bij de top van de Krijgsmacht heeft ontwikkeld, is dat zij zich niet alleen moet inspannen om mensen te werven, maar dat zij ook aandacht moet besteden aan het behoud van personeel.

Militairen verlaten Defensie onder meer door de hoge uitzenddruk. Het lange tijd van huis zijn en onder gevaarlijke omstandigheden het werk uitvoeren, eist op den duur zijn tol. Ook het thuisfront speelt hierbij een belangrijke rol. Deze rol is tot nu toe onderbelicht geweest. De achterblijvers thuis moeten vaak alleen het huishouden runnen en de kinderen opvoeden. Er zijn grote aantallen partners van uitgezonden militairen die ook een medaille verdienen en misschien wel meer dan dat.
Ik vind dat zij wel wat vaker in het zonnetje mogen worden gezet.

Onder de slogan 'De verantwoordelijkheid van defensie' is Defensie een campagne gestart om te laten zien dat zij als werkgever ook aandacht besteedt aan de omgeving van de militair. Er wordt onder meer in de Libelle geadverteerd. Zelfs de geestelijke verzorging wordt ingezet in de reclamecampagne om te laten zien dat alle militairen in vrijheid hun religie bij defensie kunnen belijden. Helaas is door het ingehuurde reclamebureau een grote fout gemaakt door het humanisme als religie aan te merken en niet als levensbeschouwing, maar dit terzijde.

Desondanks gaan er nog steeds militairen op zoek naar ander werk. Het vinden van een andere baan is niet altijd eenvoudig. Defensie bemiddelt wel en biedt goede opleidingsmogelijkheden aan, maar ook hier werkt de kredietcrisis twee kanten uit. Defensie werft meer mensen door een stagnatie van de werkgelegenheid in het bedrijfsleven. Echter, mensen die na een aantal jaren defensie willen verlaten, vinden minder makkelijk een baan in de burgermaatschappij,

Enige tijd geleden ontmoette ik een matroos, Wilko genaamd, die na twaalf jaar ander werk had gevonden. Zijn promotiekansen bij de Koninklijke Marine waren niet bijster groot en het perspectief om weer jaren van huis te zijn, leek hem niet aanlokkelijk. Wilko had een baan gevonden bij een postorderbedrijf maar stond binnen een dag weer zonder werk op straat. Geen werk dus geen inkomen en tot overmaat van ramp verliet zijn vriendin hem ook nog eens na vijftien jaar.

In de gesprekken die wij voeren, vertelt Wilko mij dat hij een goede tijd bij de marine heeft gehad. Hij heeft veel van de wereld gezien en het lange van huis zijn heeft hem zelfstandig gemaakt waardoor hij meer zelfvertrouwen heeft gekregen. Hij vindt, nu hij ouder is geworden, dat hij niet meer zo goed in de militaire hiërarchie past. Wilko heeft van nature een zelfdenkende geest en dat bracht hem soms in lastige situaties. Hij is de Koninklijke Marine ontgroeid en toe aan iets nieuws. Echter, zoveel tegenslag in een keer had hij ook niet verwacht.

Door onze open en indringende gesprekken komt zijn levensverhaal goed naar voren. Wilko heeft talent om mensen te overtuigen van een goed idee. Hij maakt makkelijk contact en toont lef door op onbekende mensen af te stappen. Ook is hij niet te beroerd om de handen uit de mouwen te steken. Ik stimuleer Wilko en zeg hem vooral gebruik te maken van zijn talenten. De crisis waarin hij is beland, biedt ook nieuwe mogelijkheden. Na twee weken vindt hij werk in een autowasserette. Hij wordt aangesteld als bedrijfsleider en geeft leiding aan vijf mensen. Vol trots laat hij zijn nieuwe werkplek zien. In verschillende gesprekken praten we over zijn toekomstidealen, over leidinggeven en over de mens die hij wil zijn.
Na zijn vertrek bij Defensie heb ik steeds contact met Wilko gehouden. Het gaat inmiddels weer goed met hem. Hij weet nu echt wat hij wil. Wilko heeft weer een nieuwe vriendin. Ook heeft hij zijn ambitie uit kunnen bouwen. Hij is manager in een groot hotel en geeft inmiddels leiding aan zestig mensen. Voor mij is het fijn om iemand boven zichzelf uit te zien stijgen en de regie over zijn eigen leven terug te zien krijgen.Dat noem ik levenskunst.

Erwin Kamp, Staffunctionaris Inhoudelijk Beleid Dienst Humanistisch Geestelijke Verzorging bij de Krijgsmacht

In verband met de bescherming van de privacy zijn de naam van de matroos en enkele omstandigheden in deze column veranderd.

Gepubliceerd:18-06-2009