Levenskunstdagboek het Landschap van herinnering

José Franssen is expert in levensverhalen. Al meer dan 30 jaar mensen begeleidt zij mensen bij het schrijven en vertellen over hun eigen leven. 'Ik wilde heel graag de oefeningen en de kennis die ik daarover heb met anderen delen. Vandaar dat ik nu het 'Landschap van herinneringen' heb gemaakt.' Het is een website met oefeningen en opdrachten waarmee mensen aan levenskunst kunnen doen door een dagboek bij te houden.

'Ik heb veel cursussen en trainingen gegeven over het schrijven van levensverhalen en het werken met levensverhalen vanuit meerdere disciplines. In al die jaren heb ik veel methodiek ontwikkeld, en ook geschreven over mijn werk', vertelt Franssen. In mijn laatste boek In mijn koffer op zolder heb ik ouderen geïnterviewd over het belang van het bezig zijn met hun eigen levensverhalen. In het boek staan ook veel verhalen die de ouderen zelf schreven."

Kennis delen

Wat mensen met de oefeningen op de site doen is heel verschillend. De een gebruikt ze voor het maken van een levensboek met een ouder, de ander schrijft het eigen levensverhaal in fragmenten. Er zijn ook veel mensen die het materiaal gebruiken om in hun werk mensen te stimuleren hun eigen verhaal te vertellen (bijvoorbeeld activiteitenbegeleiders, ouderenwerkers, schrijfdocenten en geestelijk raadslieden).

Ik wil met mijn oefeningen mensen uitnodigen stukjes uit het eigen levensverhaal vorm te geven en te delen met anderen. Schrijven kan werken als een spiegel, en als je het verhaal ook deelt met anderen, leer je van elkaars verhalen. Je ontdekt dat je verhaal uniek is en tegelijkertijd herken je veel in de levensverhalen van anderen. Zo kan via het levensverhaal een pas op de plaats gemaakt worden: terugblikken naar vroeger vanuit het hier en nu om de weg te vinden voor de toekomst.

Vier dimensies

Het bezig zijn met het eigen levensverhaal heeft voor mij vier dimensies:

• Leren: mensen leren iets over verhalen, over geschiedenis (waar kom ik vandaan), over taal, over schrijven en vertellen, en ze leren iets over hun eigen leven, doordat ze patronen herkennen, een rode draad ontdekken, eigen kwaliteiten opnieuw aanboren en nieuwe uitingsvormen vinden. Je leert van wat voorbij is en dat helpt om beslissingen te nemen.
• Verwerken: schrijven over het eigen leven kan een therapeutisch effect hebben. Schrijven heeft een helende kracht: oude pijn wordt opnieuw doorleefd en verwerkt, dingen vallen op hun plaats en het schrijven helpt het leven te accepteren zoals het was.
• Creativiteit aanboren en ontwikkelen: creativiteit in taal, in vertellen, of op andere manieren eigen creatieve vermogens ontdekken.
• Zingeving: schrijven over het eigen leven bevestigt de eigen identiteit en helpt mensen hun vragen te stellen. Wie ben ik? Wat heeft het leven voor zin? Voor veel mensen is het schrijven van het eigen levensverhaal een zoektocht: zij maken de levensbalans op, denken na over de betekenis van het geleefde leven.

 
Is zingeving belangrijk?

Ja, voor mij en voor heel veel mensen is dat belangrijk: het nadenken over het eigen leven en welke zin dat heeft. Maar niet iedereen is een denker en zoeker. Ik bied mijn oefeningen aan en wat mensen eruit halen en ermee doen, is aan hen. Sommige mensen zijn meer doeners dan denkers en zijn blij met de verhalen die ze doorgeven aan hun kleinkinderen. Anderen vinden het eenvoudigweg leuk en inspirerend om te schrijven. Schrijvend, maar ook delend met anderen, kan het eigen  en andermans levensverhaal de blik op het leven en de wereld verrijken en verruimen. 

Wat is levenskunst voor jou?

Dat is het vermogen en de opdracht om vorm te geven aan je leven. Om in staat te zijn gelukkig te zijn met mijn leven, maar ook in staat te zijn liefde, schoonheid en kracht te geven en te delen met de mensen om mij heen. Levenskunst is voor mij ook: steeds meer proberen samen te vallen met wie ik ben. Het gaat om het bewust zijn en omgaan met mijzelf als uniek individu maar ook met mijzelf als een mens als ieder ander.  

Hoe zijn de reacties?

Het project voorziet blijkbaar in een behoefte: de reacties zijn overweldigend! Inmiddels willen al zo'n 200 mensen de oefeningen per mail ontvangen. En afgaande op het aantal websitebezoekers zijn er misschien wel duizenden mensen mee bezig.

Meedoen?

Op website www.josefranssen.nl kun je deelnemen en vind je meer informatie. Op de startpagina kun je doorklikken op "Een landschap van herinneringen". Meer weten? Kijk eens naar de eerste oefening Aanmelden is niet nodig. De oefeningen zijn gratis en iedereen kan ze van de site ophalen. Wel kunnen mensen die geïnteresseerd zijn, zich bij mij aanmelden, als ze de oefening wekelijks in een word-document op hun emailadres willen ontvangen. Als het jaar voorbij is, worden de oefeningen mogelijk gebundeld in een boek.

Over José Franssen

José Franssen is andragoge en deskundige in het werken met mensen en hun levensverhalen. Voor meer informatie over mij en mijn werk kun je terecht op mijn site. Daar vind je ook een overzicht van de boeken en artikelen die ik over het werken met levensverhalen gepubliceerd heb.

Gepubliceerd:2-03-2011