Dossier op human

Boeken over levenskunst

Bent u benieuwd naar wat levenskunst u te bieden heeft en wilt u er meer over weten? 
Dan kunt u natuurlijk beginnen met het lezen van boeken. Maar welke? Het aanbod aan titels over levenskunst is heel groot. Om u wegwijs te maken in dit aanbod hebben we een selectie gemaakt van toegankelijke en interessante boeken. Veel leesplezier!

Handboek voor de levenskunst / Wilhelm Schmid

2005, Ambo | Anthos
ISBN: 9026318790
320 pagina's, Hardcover

In Handboek voor de levenskunst zoekt Wilhelm Schmid aansluiting met de traditie van de filosofie van de levenskunst waarin grote denkers als Seneca, Montaigne, Nietzsche en Foucault hem zijn voor gegaan. Zijn boek is een inleiding tot de omgang met het zelf waarover verschillende filosofen geschreven hebben. Door het gedachtegoed van denkers als Plato, Diogenes, Epicurus, Seneca, Montaigne en Nietzsche maken we kennis met verschillende levenshoudingen en de grote thema's van het leven. Schmid schrijft over omgang met alledaagse fenomenen en ervaringen als angst, liefde, ziekte, hoop en verdriet, de omgang met je lichaam en de relatie met de ander.
Het boek is tevens een ontdekkingstocht door de filosofie en een inwijding in levenskunst.
Wilhelm Schmid is hoogleraar wijsbegeerte te Erfurt, maar werkt ook als filosofisch consulent in een ziekenhuis in Zwitserland.

Over levenskunst, De grote filosofen over het goede leven

Joep Dohmen (red.)2002, Ambo | Anthos
ISBN: 9789026321498
399 pagina's, Ingenaaid

In deze bloemlezing zijn klassieke teksten uit de geschiedenis van de filosofische levenskunst bijeengebracht. Filosoof Joep Dohmen heeft de teksten chronologisch geordend en voorzien van een korte inleiding. Centraal in de teksten staan de verschillende definities van levenskunst als manier om het eigen leven en dat van anderen vorm te geven. Over levenskunst is een verzameling van de mooiste teksten over de oude levensvragen - van Plato tot Montaigne, van Erasmus tot Schopenhauer, van Rousseau tot Nietzsche en van Michel Foucault tot Wilhelm Schmid.

Van de flaptekst: We lezen over de grote vragen rond de grote thema's: genot en lijden, lot en noodlot, beheersing en overgave, eenzaamheid en vriendschap, het verlangen naar rust en de behoefte aan verstrooiing, de spanning tussen het moreel goede en een gelukkige, hedonistische levensstijl. En we lezen welke antwoorden de filosofen daarop hebben gegeven. Deze komen van pas, want ook in de huidige risicosamenleving is er de noodzaak om telkens weer nieuwe, riskante keuzes te maken.

Het leven als kunstwerk. Een hartstochtelijk pleidooi voor een stijlvol en waarachtig leven / Joep Dohmen

Stichting Maand van de Filosofie. Diemen, Lemniscaat 2008.
Paperback 219 pp.
ISBN-13: 9789047700654

 "Waarom zou niet ieder van zijn leven een kunstwerk maken?" Deze vraag van Foucault inspireert Joep Dohmen tot een hartstochtelijk pleidooi voor een stijlvol, waarachtig leven. Hij bindt de strijd aan met het paternalisme van links en rechts, met de moraal van vrijheid-blijheid die al een halve eeuw onze harten en hoofden bezet houdt. En ook met dominante levenshoudingen zoals onverschilligheid, cynisme, sentimentalisme en fundamentalisme. Het is hoog tijd voor een nieuwe publieke moraal waarin de grote levensvragen weer aan bod komen: Wie ben ik en wat vermag ik in deze omstandigheden? Hoe stem ik af op de ander en wat is een goed leven? Dit boek was het essay van de maand van de filosofie in 2008.

De troost van de filosofie  / Alain de Botton

2004 Olympus non-fictie
Paperback
ISBN-13: 9789025419622

Kan Socrates ons helpen bij impopulariteit? Of zou Epicurus ons bij geldgebrek en Seneca ons bij frustraties terzijde kunnen staan? De troost van de filosofie levert het overtuigende bewijs dat de grote filosofen niet alleen theoretisch toepasbaar zijn. Alain de Botton heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot dé expert op het gebied van de alledaagse filosofie. Als geen ander weet hij de grote filosofen in een nieuw en verfrissend daglicht te stellen. De troost van de filosofie onthult op volstrekt originele wijze welk praktisch nut de filosofie ons kan bieden. 
Zes bekende filosofen worden gepresenteerd als denkers die gedachten nagelaten hebben die in diverse wederwaardigheden van het leven zeer waardevol kunnen zijn: Socrates kan troosten in situaties van groeiende impopulariteit; Epicurus, als geldzorgen het nastreven van geluk in de weg staat; Seneca is leermeester in het omgaan met verlangens die de werkelijkheid als tegenstreefster ontmoeten; Montaigne wijst een uitweg uit ervaren onmacht door te leren hoe men blokkerende vooroordelen kan overwinnen. Ten slotte nog Schopenhauer en Nietzsche als raadgevers bij liefdesverdriet en zware moeilijkheden, die hun gewicht leggen op mensen die leven willen. 'Troost' is de verbinding tussen deze wijsgeren, die waarmaken wat filosofie wil en moet zijn: liefde tot wijsheid, ware levenswijsheid. Allan de Botton laat hiermee op zeer aansprekende de levensbetekenis van filosofie zien.

Het goede leven / Fernando Savater

Bijleveld 1996
ISBN-13: 9789061316633

In Het goede leven gaat de Spaanse filosoof Fernando Savater een dialoog aan met zijn bijna volwassen zoon.Op speelse, maar tot nadenken stemmende toon bespreekt hij vragen en kwesties waarmee ieder mens te maken krijgt. Hoe bezorg je jezelf een goed leven? Wat is de relatie tussen vrijheid en verantwoordelijkheid? Kun je zomaar doen wat je zelf wilt? Waarom zou je rekening houden met andere mensen? Waarop moet je letten bij het maken van belangrijke keuzes in je leven? Bij het aan de orde stellen van deze vragen put Savater uit de bronnen van de westerse traditie: de bijbel, Aristoteles, Spinoza en ook Sartre, Buber en Fromm. Hij vraagt zich daarbij steeds af: Wat hebben wij, hier en nu, voor ons eigen leven, aan de ideeën van deze denkers?

Savater beschouwt in zijn boek ethiek als levenskunst, die veel meer te maken heeft met zuivere levensvreugde dan met een strenge moraal. Door de heldere stijl, de trefzekere voorbeelden en  citaten uit de wereldliteratuur is dit boek voor iedereen een stimulerende wegwijzer door het labyrint van het bestaan. Een toegankelijk geschreven boekje waarin duidelijk wordt dat het 'goede leven' vooral een zelfgekozen leven is - een leven dat we in vrijheid kiezen - en waarvoor we de volle verantwoordelijkheid nemen. In begrijpelijke taal en voorzien van eigentijdse voorbeelden heeft Savater een interessante inleiding in de ethiek als levenskunst geschreven.

De moed om te kiezen / Fernando Savater

Bijleveld 2005
ISBN-13: 9789061316701

Na zijn internationale bestseller Het goede leven schreef Savater verschillende andere titels, en regelmatig verschijnen er weer nieuwe. In De moed om te kiezen richt Savater zich op wat hij beschouwt als de kern van de gehele wijsbegeerte: het vraagstuk van de menselijke vrijheid. Op de hem typerende speelse en enthousiasmerende wijze behandelt hij kwesties zoals: is vrijheid wel een filosofisch probleem; wat betekent vrijheid voor de mens; kunnen we in vrijheid kiezen voor het slechte, bestaat de vrije wil; zijn er verschillende vormen van vrijheid; en hoe kunnen we in vrijheid vorm geven aan de vrijheid? Bovendien wijst Savater op de zes fundamentele keuzen die ten grondslag liggen aan een waarachtig vrij bestaan: de keuze voor waarheid, de keuze voor genot, de keuze voor politiek, de keuze voor onderwijs, de keuze voor menselijkheid en de keuze voor het onvoorspelbare. Aldus is 'De moed om te kiezen' niet alleen een wijsgerige verkenning van de vrijheid, maar ook een hartstochtelijk pleidooi voor de vrijheid. Het werk biedt zo een filosofische en tevens een praktische handreiking aan iedereen die zijn vrijheid liefheeft. Dit is kort gezegd een boek dat niemand die begaan is met de vrijheid ongelezen mag laten.

Mensbeelden en levenskunst, De mens en de kunst het eigen leven vorm te geven / Dick Kleinlugtenbelt

Damon 2005
ISBN-13: 9789055735068

Socioloog en filosoof Dick Kleinlugtenbelt bespreekt in zijn boek Mensbeelden en levenskunst zeven mensbeelden die door bekende filosofen werden ontwikkeld. Mensbeelden zijn in onze tijd van het grootste belang. Meer dan ooit is de mens aangewezen om een beeld van zichzelf, van de anderen en van de mens in het algemeen te hebben om zich staande te kunnen houden in de complexe en individualistische leefwereld van vandaag. De invalshoek van Kleinlughtenbelt is de wijze waarop verschillende filosofen de vraag naar de levenskunst hebben geteld: dat wil zeggen hoe mensen het eigen leven en dat van anderen vorm kunnen geven. Zo begrijpt Friedrich Nietzsche de mens vanuit zijn natuur en de levenskunst bestaat erin trouw te blijven aan de aarde als de basis van ons bestaan. Volgens Soren Kierkegaard ligt de waarheid verborgen en kan ze alleen door de mens zelf aan het licht gebracht worden. Zijn levenskunst ligt in de ironie die alle vooringenomen standpunten of dwang van buiten relativeert en zo het leven nieuwe richting geeft. Michel Foucault zoekt naar de verhouding die de mens met zichzelf kan uitbouwen in een wereld die almaar meer gedisciplineerd wordt en onderworpen aan de macht van de wetenschappen. De levenskunst is de zorg voor zichzelf, niet als egoïsme, maar als de kunst het eigen leven zelf leiding te kunnen geven.
Kleinlughtenbelt verheldert op rustige wijze soms moeilijke en diepzinnige standpunten. Hij schenkt veel aandacht aan de biografie van de besproken filosofen en legt van daaruit directe links naar hun wereldbeelden. Het boek is opgezet als een lees- en leerboek (voortgezet onderwijs) en kan ook gebruikt worden voor therapeutische doeleinden. De tekst is toegankelijk voor mensen zonder een opleiding in de filosofie, geschreven op een enthousiaste manier en zonder overdreven hoogdravend te doen.

Mist u een boek?

Heeft een boek over levenskunst gelezen dat zeker in onze selectie thuishoort?
Laat het ons dan weten en stuur een e-mail naar webmaster@humanistischverbond.nl

Gepubliceerd:15-05-2009