Films en documentaires over levenskunst

Het medium film is bij uitstek geschikt om kennis te maken met levenskunst. Er zijn vele documentaires en speelfilms waarin de zoektocht naar een goed en zinvol leven centraal staat.. Ook zijn er televisieprogrammas en blogs die inspiratie bieden om na te denken over levenskunst. In dit (nog voorlopige) overzicht geven we een aantal tips van films, documentaires, televisieprogramma's en blogs. 

Films

Films en documentaires over de kunst van (over)leven van Heddy Honigmann
'Wie geen vertrouwen meer heeft in de mensheid moet films van Heddy Honigmann kijken', schreef Jos Bloemkolk in het Parool. Heddy Honigmann (1951, Peru) studeerde film aan het Centro Sperimentale di Cinematografia in Rome. Sinds 1978 heeft Heddy Honigmann de Nederlandse nationaliteit. Ze maakte een groot aantal films, hoofdzakelijk documentaires, maar ook speelfilms en televisiedocumentaires. De kunst van (over)leven, juist in moeilijke omstandigheden, is een constante factor in haar werk. Een bekende speelfilm is Hersenschimmen (1987) over een man die de greep op het leven kwijt raakt door dementie. Recente 'levenskunstfilms' zijn Forever (2005/2006), over de kracht van schoonheid en kunst in het leven, over liefde en dood en El Olvido (2008) over leven en dromen van straatkinderen in Peru. In de serie televisiedocumentaires Liefde gaat door de maag, (i.s.m. Human) blikken mensen tijdens het bereiden van een lievelingsrecept van een geliefd iemand terug op vriendschappen, liefdes en anderen die veel betekend hebben in hun leven.
Alle afleveringen zijn te zien op Liefde gaat door de maag. Honigmann won in 2006 de Van Praagprijs.

Lees  meer over de films van Heddy Honigmann.

Auf der Anders Seite (2008) / Fatih Akin
Auf der anderen Seite van de Turks-Duitse regisseur Fatih Akin (Gegen die Wand 2004) is een mozaïekvertelling over vier Turken en twee Duitsers twee moeders en hun dochter, één vader en zijn zoon , wier levens elkaar raken. Akin zwerft met zijn personages heen-en-weer tussen Bremen, Istanbul, Hamburg en Trabzon. We maken kennis met de Turkse prostituee Yeter, die in Duitsland een verstandshuwelijk met een Turkse weduwnaar aangaat. Als hij haar in een vlaag van jaloezie vermoordt gaat de zoon van de weduwnaar Nehat, een Turks-Duitse leraar in Turkije op zoek naar Ayten, Yeters dochter. Deze politiek militante jonge vrouw vlucht intussen naar Duitsland, om opgepakt en uitgeleverd te worden. Lotte, met wie Ayten in Duitsland een relatie heeft gekregen, vertrekt vervolgens naar Istanbul om te kijken wat ze kan doen. Auf der anderen Seite is een poging Duitsers en Turken te verenigen door kracht en zwakte van beide culturen te tonen. Maar de film gaat bovenal over persoonlijke keuzes, betrokkenheid, liefde, schuld, vergeving, opoffering en begrip tussen mensen. Lees verder op www.cinema.nl

Det sjunde inseglet (1957) / Ingmar Bergman
Het zevende zegel van regisseur Ingmar Bergman, is een allegorie over de zoektocht van een man naar de betekenis van het leven en de zin van geloof en speelt in de 14de eeuw.
Ridder Antonius Block en zijn schildknaap Jöns keren terug van de kruistochten in het door pest geteisterde Zweden, dat ten prooi is gevallen aan paniek, onzekerheid, religieus fanatisme en chaos. Block ontmoet De Dood op een verlaten strand en daagt hem uit tot een schaakpartij. Zo wint hij tijd om, zoals hijzelf zegt: na een leven van doelloos rennen en draven te pogen nog iets zinvols te doen en antwoord te krijgen op zijn levensvragen. Hij redt de levens van twee acteurs en hun zoontje, mensen die ondanks alles van het leven genieten. Ondanks twijfel en frustratie over het geloof hoopt ridder Block nog steeds dat God er is, maar hij krijgt geen contact met hem.
Lees verder op www.cinema.nl

DocBlogs, in combinatie met documentaires, boeken en televisieuitzendingen

Op www.human.nl zijn verschillende Blogs opgebouwd over levenskunst thema's, zoals de zoektocht naar identiteit, de kracht van herinnering en goed oud worden. Hier is informatie te vinden over documentaires, televisieuitzendingen of een boek rond het thema en kunt u een eigen reactie achterlaten.

Dus ik ben
Voor wie zich bezighoudt met levenskunst is Dus ik ben een inspirerend multimediaal project. Levenskunst begint immers met zelfkennis: Wie ben ik? Wat vind ik belangrijk? En waar streef ik naar? In Dus ik ben gaan de jonge filosofen Stine Jensen en Rob Wijnberg op zoek gaan naar onze identiteit, of naar beelden die de kern van ons bestaan onthullen.
Dus ik ben startte met een artikelenreeks in nrc.next (zomer 2009) en een boek (maart 2010 verschenen bij Uitgeverij De Bezige Bij.), waarin ze beelden uit het hier en nu koppelen aan filosofische vragen over het bestaan. In september 2010 volgt een reeks van vier televisieuitzendingen (uitgezonden door Human). Op het weblog Dus ik ben kiezen meedenkers, zoals Sunny Bergman, Nazmiye Oral, Arie Boomsma, Paul de Leeuw en Renate Dorrestein intussen een beeld dat volgens hen iets wezenlijks zegt over onze tijd, onze levenswijze en onze dilemma's.  Lees verder

Herinnerik: de kracht van herinneringen
Sommige dingen vergeten we. En soms lukt het juist niet iets te vergeten. Het geheugen en ons brein zijn daarin onnavolgbaar. Maar wat we ons herinneren bepaalt voor een groot deel wie we zijn en hoe we over onszelf denken: we zijn wie we ons herinneren te zijn.
Het DocBlog Herinnerik gaat over het ondoorgrondelijke, maar fascinerende, menselijke brein en de werking van het geheugen. Het is een vervolg op het festival op 18 april 2009 in Pakhuis de Zwijger Het Geheugenhuis. Op het blog staan links naar documentaires en programmas over o.a. de werking van het brein, poëzie en herinnering, zintuigen en herinnering en een Profiel van Douwe Draaisma, die al jaren onderzoek doet naar de werking van het menselijk geheugen
Over de werking van het geheugen. Lees verder

Gelukkig Oud : Levenskunst van ouderen
Gelukkig oud is een blog over de vraag hoe we oud èn gelukkig kunnen worden.
De blog is gestart naar aanleiding van de documentaire Gelukkig Oud van Ike Bertels (HUMAN) uit 2007, te bekijken op Uitzendinggemist.nl. waarin enkele bewoners van verzorgingstehuis Humanitas Akropolis te Rotterdam gevolgd worden. Het welzijn van de cliënten en de regie over hun eigen leven staan centraal. Op de blog Gelukkig oud staan ook de links naar De kunst van het oud zijn, een recente serie van drie documentaires (voorjaar 2010 uitgezonden door Human) waarin oudere levenskunstenaars in beeld komen die laten zien hoe zij in de winter van hun leven de ouderdom het hoofd proberen te bieden en kleur aan hun leven geven. Soms is liefde eeuwig over Leo en Tineke Vroman, Ongeneeslijk oud over Ans Nieuwenbrug-Bron (93) en Flink Oud over kranige ouderen in Amsterdam Geuzenveld.

Televisieprogramma's

Voer voor discussie en stof tot nadenken over levenskunst geeft levenskunstfilosoof Joep Dohmen in de uitzending van 'Voor en tegen' van Human Voor en Tegen.
"Ik ben tegen de godsdienstles omdat de godsdienst ons niet langer meer kan leren hoe we moeten leven. Daar is een ander vak voor nodig en dat heet filosofie, ofwel levenskunst. Ik ben voor de invoering van het vak levenskunst." Lees verder

Gepubliceerd: 06-07-2010