Een waardig levenseinde: het taboe op (hulp bij) zelfdoding

Er bestaat geen wettelijke mogelijkheid hulp te krijgen bij actieve levensbeëindiging wanneer iemand op grond van eigen oordeel over de kwaliteit van het leven een waardig einde aan het eigen leven wil maken. Op het zelf kiezen voor de dood rust nog altijd een groot taboe.

Zelfdoding beter bespreekbaar

Het Humanistisch Verbond is van mening dat zelfdoding beter bespreekbaar gemaakt moet worden. Dit om mensen met een doodswens uit hun isolement te halen en hen in de gelegenheid te stellen het gesprek aan te gaan. En ook om het debat te kunnen voeren over legalisering van hulp bij zelfdoding en beschikbaar stellen van de laatste-wil-pil. Het wordt hoog tijd zelfdoding uit de taboesfeer te halen en een open debat te voeren over de vraag of zelfdoding (met een laatste-wil-pil) mogelijk zou moeten zijn en of hulp daarbij strafbaar moet blijven.

Taboe op zelfdoding

Het taboe op zelfdoding in onze cultuur leidt ertoe dat mensen met een doodswens hun gedachten en gevoelens vaak niet kunnen bespreken met hun omgeving, vaak zelfs niet met professionals (artsen, psychiaters, dominees, geestelijk raadslieden). Vanuit (deels begrijpelijke) weerstand wordt betrokkene niet serieus genomen en de vaak diepgevoelde wens genegeerd of ontkend.

Achtergrond van het taboe op zelfdoding

Het taboe op zelfdoding lijkt in ons land te worden ingegeven door:

• Religieuze noties (en de erfenis daarvan in de cultuur): 'Het leven is heilig want door God gegeven', dus daar mag je zelf niet over beschikken.
• Het lijkt strijdig met de overlevingsdrift die de meeste mensen van nature hebben en wordt daarom gezien als onnatuurlijk en daarmee macaber.
• Het berokkent nabestaanden veel leed en vaak schuldgevoel. Dat wordt zelfdoders kwalijk genomen.
• Het confronteert nabestaanden met de ultieme zingevingsvraag: wat is de kwaliteit en zin van mijn leven? Het is heel confronterend als een ander mens, de zelfdoder, die vraag negatief beantwoordt: het/mijn leven heeft geen kwaliteit of zin (meer).

Isolement van mensen met een doodswens overwinnen

Het Humanistisch Verbond erkent dat (een wens tot) zelfdoding confronterend is voor de omgeving maar vindt het problematisch dat dit taboe mensen met een doodswens in een isolement plaatst, waarin hun diepgevoelde doodswens niet erkend wordt door de omgeving. Het verbond bepleit respect voor de keus van een ander en meent dat mensen moeten leren accepteren – hoe moeilijk ook - dat de zinvraag door mensen verschillend beantwoord kan worden en dat niet op zichzelf moeten betrekken.

Bespreekbaar maken van doodswens helpt

Het bespreekbaar maken van een doodswens leidt vaak tot grote opluchting en kan ook voor de omgeving de relatie verbeteren met degene met een doodswens. Soms raakt de doodswens door een nieuw gesprek zelfs op de achtergrond. Maar ook wanneer betrokkene overgaat tot zelfdoding kan het gevoerde gesprek de nabestaanden helpen bij de verwerking. Wanneer de eigen persoonlijke relaties het niet opbrengen is het in elk geval voor degene met een doodswens van groot belang dat er anderen zijn (professionele hulpverleners) die dit gesprek open en met respect willen voeren.

Meer kijken, luisteren en lezen over het taboe op (hulp bij) zelfdoding? Lees verder

Laatste update van deze pagina: 10-01-2008