Zoeken
Een waardig levenseinde: meer over levensbeëindiging en dementie
Veel mensen vrezen een toestand van dementie. Zij zijn bang voor het verlies van waardigheid, de persoonlijkheidsveranderingen die vaak met dementie gepaard gaan, het verlies van herkenning van dierbaren, het afnemend vermogen om contact te maken met de omgeving en verlies van verstandelijke vermogens en de concentratie om te doen wat men vroeger graag deed en belangrijk vindt voor levenskwaliteit en eigenlijk een totaal verlies van het eigen ik. Een groeiend aantal mensen wil dat niet meemaken en ook de omgeving niet aandoen.
Naast algemene informatie en uitleg van de positie van het Humanistisch Verbond over levensbeëindiging en dementie biedt het webdossier 'Een waardig levenseinde' een overzicht van relevante publicaties van het Humanistisch Verbond, boeken, artikelen, websites, films, etc. die het debat over een zelfgekozen dood kunnen voeden.
6 december: Begin het gesprek over je dood zo jong mogelijk
De NVVE(NVVE) organiseerde in 2009 en 2010 samen met het Humanistisch Verbond en De Einder negen debatten over het zelfgekozen levenseinde vanwege dementie. Op 22 november was het afsluitende symposium Lees verder
28 september: Het taboe moet doorbroken worden
Mensen met beginnende dementie die willen sterven, kiezen er soms voor om te stoppen met eten en drinken. 'Dat was een lijdensweg,' vertelt een deelnemer aan het debat 'Voor ik het vergeet..' in Deventer. Lees verder
24 juni: Maak de weg begaanbaar
Euthanasie bij dementie mag, maar moet in de wilsbekwame fase van de ziekte plaatsvinden. Artsen blijken hier slechts mondjesmaat aan mee te werken. Zo'n 170 mensen discussieerden hierover op 22 juni 2010 in Rosmalen. Lees verder
22 april: 'Wilsverklaringen moeten meer rechtszekerheid geven'
Waarom krijgen mensen met dementie die een doodswens hebben geen goede
hulp van arsten? Op 20 april was er een debat in Rotterdam. Lees verder
25 maart: De arts blijft de zwakke schakel in het proces
Euthanasie bij dementie mag, maar komt nauwelijks voor. Over dit knelpunt gaan de publieksdebatten 'Voor ik het vergeet' over dementie en het levenseinde. Op 23 maart vond er een debat plaats in Groningen. Lees verder
21 januari: Start het debat over niet-medische route bij euthanasie
'Voor ik het vergeet...' is een debatreeks over dementie en het zelfgewilde levenseinde. Op 19 januari vond er een debat plaats in Maastricht.Lees verder
13 januari: 'Ondraaglijk lijden' is geen goed criterium
Euthanasie bij dementie, dat mag niet volgens de wet. Dat idee leeft zowel bij artsen als patiënten. Daardoor wordt hulp bij zelfdoding bij beginnende dementie bijna niet verleend. Lees verder
23 november: Publieksdebat 'Voor ik het vergeet...' in Amsterdam
Naar aanleiding van NCRV-Dokument 'Voor ik het vergeet...' organiseerden het Humanistisch Verbond en de NVVE in samenwerking met Stichting De Einder op 18 november een publieksdebat in Amsterdam. Lees verder
28 oktober: Publieksdebat 'Voor ik het vergeet...' in Utrecht
Naar aanleiding van 'Voor ik het vergeet...' organiseerde het Humanistisch Verbond en de NVVE in samenwerking met Stichting De Einder op 19 oktober 2009 een publieksdebat. Lees verder
8 januari: Stem op Voor ik het vergeet...'!
Op vrijdag 9 januari wordt Voor ik het vergeet... herhaald op televisie. De film vertelt het verhaal van Paul van Eerde, iemand met dementie die het einde van deze ziekte niet wilde meemaken. De kijker krijgt inzicht in het proces dat het gezin Van Eerde doormaakt om Paul op een menswaardige manier te laten sterven. De documentaire van Nan Rosens is genomineerd voor de beste NCRV Dokument van 2008 en is onder meer in opdracht van het Humanistisch Verbond gemaakt. Stem op deze film. Lees verder
14 november: Drie vragen op leven en dood
De discussie over zelfbeschikking over het levenseinde blijft woeden. Het is geen toeval dat het Humanistisch Verbond hierin zon prominente rol speelt, zegt Rein Zunderdorp in zijn weblog. Er zijn namelijk drie vragen waarop het humanisme een visie heeft, die door zeer veel mensen gedeeld wordt. De drie vragen zijn: Wie beslist? Hoe wordt er beslist? Wat wordt er beslist? Het humanistisch pleidooi voor zelfbeschikking wordt wel eens uitgelegd als een keus voor de dood'. Dat is onjuist en onlogisch, want zelfbeschikking kan juist ook een keuze voor het leven zijn. Lees verder
12 november: De rol van artsen staat ter discussie in debat 'Voor ik het vergeet'
Waarom krijgen mensen met beginnende dementie die een doodswens hebben geen goede hulp? Dat was de centrale vraag van het debat 'Voor ik het vergeet' in de Rode Hoed. Aanleiding was de gelijknamige film die 10 november werd uitgezonden. Er werd gediscussieerd over de toepassing van de wet en de rol van artsen. Namens het Humanistisch Verbond nam voorzitter Rein Zunderdorp deel aan het debat. 'Artsen moeten een draai maken'. Lees verder
12 november: Zunderdorp en Sutorius vragen respect voor keuzes over leven en sterven
Hulp bij een zelfgekozen dood bij dementie blijft omstreden. De voorzitters van het Humanistisch Verbond Rein Zunderdorp en Eugène Sutorius (Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde) pleiten in het dagblad Trouw voor meer vroegdiagnostiek en vragen aandacht voor de rol van artsen en casemanagers. Ethicus Theo Boer wil dat morele dilemmas van artsen en de samenleving aan de orde komen. Vanavond vindt er een debat plaats over dit onderwerp in de Rode Hoed. Lees verder
7 november: Waarom zou een mens moeten lijden?
Hulp bij een zelfgekozen dood blijft omstreden, ondanks dat het wettelijk is toegestaan. Dat geldt voor chronisch psychiatrische patiënten, maar het is ook van toepassing op hen die lijden aan (beginnende) dementie. Paul van Eerde was zo iemand. Hij is de hoofdpersoon in de film 'Voor ik het vergeet...'. Marjan van Eerde, de weduwe van Paul, werd donderag 6 november geïnterviewd bij het tv-programma Pauw & Witteman over het zelfgekozen levenseinde van haar man. Waarom zou een mens moeten lijden? Lees verder
4 november: Je staat er alleen voor in Nederland als je hulp vraagt
Hulp bij een zelfgekozen dood blijft omstreden, ondanks dat het wettelijk is toegestaan. Dat geldt voor chronisch psychiatrische patiënten, zoals bleek uit de film 'Mag ik dood'. Maar het is ook van toepassing op hen die lijden aan (beginnende) dementie. Paul van Eerde was zo iemand. Hij is hoofdpersoon in de film 'Voor ik het vergeet...' Het Humanistisch Verbond praat met Pauls zoon Govert over de keuze van zijn vader en de hulp die hij niet kreeg: Je staat er alleen voor in Nederland als je hulp vraagt.Lees verder
31 oktober: Grotere rol humanistisch geestelijke verzorger gewenst
Hulp bij een zelfgekozen dood is geen medisch, maar een existentieel vraagstuk, zegt Ben Elkerbout. Elkerbout heeft namens het Humanistisch Verbond zitting in de Werkgroep dementie van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE).
Het ex-bestuurslid van het Humanistisch Verbond meent dat er een grotere rol gewenst is voor geestelijk verzorgers bij de begeleiding van mensen met dementie. Zij zouden bijvoorbeeld casemanagers en vertrouwenspersonen kunnen worden. Lees verder
23 oktober: 'Nu nog zijn het onze ouders, straks zijn wij het
Hulp bij een zelfgekozen dood blijft omstreden, ook als het wettelijk is toegestaan. Dat geldt niet alleen voor chronisch psychiatrische patiënten, maar tevens voor hen die lijden aan (beginnende) dementie. Ook zij staan er vaak alleen voor, zoals blijkt uit de film 'Voor ik het vergeet...' van filmmaakster Nan Rosens. Nu nog zijn het onze ouders, straks zijn wij het, zegt Rosens in een interview op deze website.
Film: Tegenlicht over sterven in Nederland
In oktober 2007 stond 'Tegenlicht' in het teken van de onderhandelingen tussen artsen, familie en patiënten in het Amsterdamse verpleeghuis Tabitha, een huis voor mensen met Alzheimer, Korsakov en andere vormen van dementie. Onder de noemer 'Slotakkoord' schetst de documentaire de dilemma's rond het overlijden van psychogeriatrische patiënten. Geen enkele patiënt is nog in staat de regie in eigen hand te nemen. De beslissing over leven of dood ligt hier dan ook in handen van anderen.
TV: Uitzending netwerk
Euthanasie bij beginnende dementerenden komt aan de orde in een uitzending van netwerk van 2 juli, 2004. Daarin een interview met huisarts Sietske van der Meer die euthanasie heeft toegepast op patiënten, die in een beginnend stadium van dementie verkeerden. Ook een gesprek met de dochter van Henriette Berger. Mevrouw Berger leed aan dementie en wilde niet verder leven.
Artikelen
Sterven bij het volle verstand / door Mirjam Schöttelndreier
In: De Volkskrant, zaterdag 11 oktober, special 'Hart en Ziel' over dementie. Het artikel vertelt het
verhaal van Joop Muller, die lijdt aan vasculaire dementie. Joop heeft legaal en met hulp van een psychiater zelf de manier waarop wilde sterven, kunnen kiezen.
Link naar artikel
De rechter dient te oordelen over euthanasie bij dementie
In: Trouw, 23-03-2007
Link naar artikel
Dement en doodswens : Je moet op tijd aan de bel trekken / Gonny ten Haaft
In: Trouw, de verdieping, 22-03-2007
Link naar artikel
'''Heeft Alzheimer-patiënt zelf door dat hij lijdt? / ACHTERGROND, Van onze verslaggeefster Ellen de Visser. In: De Volkskrant, 21 april 2005
Link naar artikel
Euthanasie en dementie / Jan De Lepeleire, Herman De Dijn en Paul Schotsmans
In : De Standaard, 2 februari 2004
Link naar artikel
Euthanasie bij dementie mag.'
In: Nederlands Dagblad, 4 juni, 2004
Link naar artikel
Recht op euthanasie voor dementerenden
Bron: website NVVE
Link naar artikel
Opvattingen over euthanasie veranderen snel / Gerard Beverdam
In: Nederlands Dagblad, 25 augustus 2004
Link naar artikel
Opiniestukken
Euthanasie is een recht
Prof.dr.Michel Magits - voorzitter van de Vlaamse evenknie van de Humanistische Alliantie, de Unie Vrijzinnige Verenigingen - pleitte al in 2005 in een oud/opiniestuk in de Belgische krant 'De Standaard' voor het respecteren van de wilsverklaring die dementerenden vóór hun ziekte hebben opgesteld.
Euthanasie: waar het echt om gaat / Jan de Lepeleire
In: De standaard Online, 31 maart 2008
Link naar het artikel
Euthanasie mag ook bij Alzheimer
In: Reformatorisch Dagblad, 23-11-2000
Link naar het artikel
Casus en discussiestellingen over levensbeëindiging en dementie
Te downloaden: een praktijkcasus over de rol van de verpleeghuisarts bij het levenseinde van psychogeriatrische patiënten. Om discussies over het thema een waardig levenseinde te stimuleren en voeden, biedt het Humanistisch Verbond stellingen over euthanasie bij dementerenden en verstandelijk gehandicapten.
Laatste update van deze pagina: 10-01-2008