Agenda Groningen

 

19 mrt

Jeroen Bartels: Goed en kwaad in evolutionair perspectief

Zondagmiddaglezing Humanistisch Verbond Groningen

Jeroen Bartels: Goed en kwaad in evolutionair perspectief

Dr. Jeroen Bartels is filosoof en doceerde geschiedenis van de moderne filosofie aan de universiteit van Groningen.

 

Samenvatting

In discussies over de evolutietheorie van Charles Darwin (1809-1882) spelen ideologische en religieuze vooronderstellingen en thema’s over het algemeen een belangrijke rol. Dit wordt met name zichtbaar in de debatten van de laatste decennia over de oorsprong van de menselijke moraal. Darwins hypothese van de natuurlijke selectie werd daarin meestal opgevat als verwijzend naar een ‘kil’ mechanisch proces ‘van onderop’, dat bepalend zou zijn voor wat sterk genoeg zou zijn om te blijven bestaan en wat niet. In deze interpretatie is er geen plaats voor altruïsme en voor de ontwikkeling van vormen van moreel gedrag.  Darwin zelf is er echter altijd van uitgegaan dat ook vormen van moreel gedrag ‘van onderop’ ontstaan, vanuit natuurlijke processen, en dat het niet nodig is een beroep te doen op een bovennatuurlijke oorsprong.

Ik probeer na te gaan waarom deze discussies in het verleden zo vaak vastliepen en welke wegen er in de huidige tijd toe hebben geleid, ook om de ontwikkeling van vormen van moraal te plaatsen in een evolutionair perspectief. Wat zijn  de consequenties van deze nieuwe benadering? In dit kader zal ik ook ingaan op de invloed van het denken van Benedictus de Spinoza (1632-1677).

Organisatie/informatie: Werkgroep Lezingen (050-5346602, D.G. Stavenga)